Poznaj paragrafy

Monitoring – legalny, celowy, adekwatny do zakładanych celów

Mec. Arkadiusz Jóźwik

Radca prawny, specjalista prawa medycznego

Adres do korespondencji: arkadiusz.jozwik@gmail.com

Technologie rejestracji obrazu wpisały się na stałe w krajobraz otaczającego nas świata, często tak bardzo, że nawet już ich nie dostrzegamy.

System rejestracji jest dość prosty – jego podstawowy element stanowi kamera, która przekazuje obserwowany obraz otoczenia na monitor lub obraz ten jest zapisywany na elektronicznym nośniku danych. Czynności związane z rejestracją obrazu, jego przesyłaniem, obróbką, zapamiętywaniem nazywane są wideofilmowaniem. Gdy celem wideofilmowania jest kontrola danego obszaru, nadzór nad obiektem lub ludźmi, czynności takie nazywane są monitoringiem. Potocznie jednak słowo to obejmuje w swej warstwie znaczeniowej wszystko to, co jest związane z rejestracją kamerą, toteż tak będzie ono dalej używane.

Cele monitoringu bywają różne. Podstawowy to zwiększenie poczucia bezpieczeństwa na rejestrowanym obszarze. Założenie bowiem jest takie, że ciągła obserwacja ludzi i miejsca odwiedzie tych pierwszych od zachowań odbiegających od norm społecznych – temu ma służyć stosowanie kamer na stadionach, ulicach i w parkach. Nie mniej ważnym celem jest ochrona ludzi i mienia w miejscach pracy, dlatego kamery znajdziemy także w różnych instytucjach.

Nie dziwi zatem to, że w coraz większej liczbie placówek stomatologicznych, będących miejscami udzielania świadczeń leczniczych i jednocześnie zakładami pracy, montuje się system monitoringu w celu właśnie ochrony mienia oraz kontroli zachowań pracowników i pacjentów.

Pozostawiając na boku dyskusję, czy rzeczywiście monitoring powoduje wzrost poziomu bezpieczeństwa i spadek zachowań niepożądanych społecznie, czy tylko wzrost poziomu poczucia bezpieczeństwa,[1] trzeba się zastanowić nad prawnymi możliwościami jego zastosowania w gabinecie stomatologicznym.

Brak bezpośredniej regulacji ustawowej

Stosowanie monitoringu wizyjnego jest nader problematyczne z punktu widzenia polskiego prawa. Brakuje bowiem jednoznacznych, a nawet jakichkolwiek przepisów odnoszących się wprost do tego zagadnienia. Obowiązujący w Polsce zakres prawnych podstaw do instalowania i wykorzystywania monitoringu odnosi się jedynie do wybranych aspektów jego stosowania. Podstawy prawne rejestracji istnieją np. w odniesieniu do służb. Brakuje natomiast regulacji w zakresie dotyczącym innych podmiotów publicznych oraz prywatnych. Przynajmniej od 2013 roku toczy się dyskusja nad ustawą o monitoringu wizyjnym, która ma określać miejsca i okoliczności jego stosowania, prawa i obowiązki prowadzącego monitoring, prawa osób objętych monitoringiem, zasady wykorzystania utrwalonego materiału. Niestety nic nie zapowiada przyspieszenia prac nad takim aktem, dlatego należy się posiłkować wytycznymi organów UE, orzecznictwem europejskich i polskich organów sądowych oraz ustawą o ochronie danych osobowych.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wizerunek i dane osobowe

Pierwszym zagadnieniem staje się odpowiedź na pytanie, czy w czasie monitoringu dochodzi do przetwarzania danych osobowych. Odpowiedź twierdząca spowoduje bowiem odesłanie [...]

Monitoring vs prawo do prywatności

Przetwarzanie danych osobowych w postaci rejestracji i utrwalania wizerunku oraz zachowań pacjentów lub personelu stanowi ingerencję w strefę prywatności. W najszerszym [...]

Jak wprowadzać monitoring

Aby nie narazić się na jakiekolwiek zarzuty, wprowadzenie monitoringu powinno być zaplanowane i metodycznie wprowadzane.

Gdzie montować, a gdzie nie

Monitoring jest niedopuszczalny w szatniach, toaletach, natryskach, przebieralniach, łazienkach. Wydaje się, że oko kamery może zostać zamontowane w pomieszczeniu socjalnym, pod [...]

Zgoda na filmowanie

Równie problematyczną kwestią są zgody pacjentów na wideorejestracje. W idealnym stanie należałoby powiedzieć, że każdorazowo powinno się odbierać zgodę danego pacjenta [...]

Podsumowanie

Monitoringu nie należy się obawiać, jedynie zachować zasady jego wprowadzenia, wcześniej pozyskując wiedzę na temat funkcjonowania tego obszaru. Zagadnienie jest skomplikowane, [...]