Dostęp Otwarty

Materiałoznawstwo

Funkcjonalna odbudowa ubytków klasy II

Lek. dent. Monika Nitsze1

Lek. dent. Monika Tysiąc-Miśta2

Dr n. med. Magdalena Wyszyńska3

Prof. dr hab. med. Jacek Kasperski4

1Zakład Protetyki Stomatologicznej Katedry Protetyki i Materiałoznawstwa Stomatologicznego Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
2Zakład Materiałoznawstwa Stomatologicznego Katedry Protetyki i Materiałoznawstwa Stomatologicznego Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
3Kierownik Zakładu Materiałoznawstwa Stomatologicznego Katedry Protetyki i Materiałoznawstwa Stomatologicznego Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
4Kierownik Zakładu Protetyki Stomatologicznej Katedry Protetyki i Materiałoznawstwa Stomatologicznego Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Adres do korespondencji: Lek. dent. Monika Nitsze, Zakład Materiałoznawstwa Stomatologicznego, Katedra Protetyki i Materiałoznawstwa Stomatologicznego, pl. Akademicki 17, 41-902 Bytom

Small monika nitsze bw opt

Lek. dent. Monika Nitsze

Small monika tysiac mista opt

Lek. dent. Monika Tysiąc-Miśta

Small magdalena wyszynska opt

Dr n. med. Magdalena Wyszyńska

Small jacek kasperski opt

Prof. dr hab. med. Jacek Kasperski

Próchnica występuje najczęściej w miejscach zwiększonej retencji płytki nazębnej, a więc głównie w bruzdach powierzchni żującej i na powierzchniach stycznych zębów bocznych. Właściwe leczenie powinno zakończyć się założeniem szczelnego, funkcjonalnego i, w miarę możliwości, estetycznego wypełnienia powstałego ubytku. O ile uzyskanie dobrej izolacji od wilgoci oraz odbudowy funkcji w klasie I wg Blacka jest względnie proste, o tyle w klasie II jest o to dużo trudniej, szczególnie dla młodych lekarzy. Umiejętne wykorzystanie dostępnych na rynku narzędzi niejednokrotnie pozwala eliminować wiele trudności.

Celem pracy było przedstawienie współcześnie stosowanych metod i dostępnych na polskim rynku narzędzi do odbudowy ubytków klasy II. Przeprowadzono także kompleksowy przegląd piśmiennictwa w bazach PubMed i GBL z lat 2015-2018 na temat odbudowy ubytków klasy II.

Metody stosowane do odbudowy ubytków

Do odbudowy ubytków w zębach bocznych stosuje się obecnie wiele technik mających na celu zapewnienie wypełnienia szczelności i odpowiedniej wytrzymałości.

Wśród metod odbudowy warstwowej można wyróżnić następujące:

  • warstw policzkowo-językowych,
  • warstw dziąsłowo-okluzyjnych,
  • warstw skośnych w kształcie klina,
  • trzech miejsc,
  • sukcesywnej odbudowy guzka,
  • odbudowy dośrodkowej.[1]


Ich wspólnym mianownikiem jest ograniczenie skurczu polimeryzacyjnego i redukcji współczynnika konfiguracyjnego ubytku (c-factor). Ograniczenie skurczu polimeryzacyjnego uzyskuje się również przy zastosowaniu prefabrykowanych lub prepolimeryzowanych własnoręcznie insertów lub materiałów typu bulk fill.

Technika kanapkowa

Technika kanapkowa polega na użyciu materiałów kompozytowych i szkłojonomerowych. Kanapkę zamkniętą stosuje się wtedy, gdy wszystkie brzegi ubytku znajdują się w szkliwie, a kanapkę otwartą, gdy brzeg dodziąsłowy znajduje się w cemencie, co znacznie pogarsza warunki dla materiału kompozytowego i w takim przypadku pozostawia się materiał szkłojonomerowy niepokryty kompozytem.[1]


Metoda podwójnej gęstości

Poprawę szczelności i wytrzymałości wypełnienia można uzyskać również przy zastosowaniu metody podwójnej gęstości. Dzięki materiałom bardziej płynnym, o mniejszej zawartości wypełniacza i większej elastyczności, można ograniczyć rozrywanie wiązania na granicy tkanek zęba i wypełnienia. Badania in vitro pokazały, że użycie jako linera płynnego kompozytu poprawia szczelność brzegu przydziąsłowego wypełnienia, szczególnie jeśli przed założeniem kompozytu kondensowalnego liner zostanie utwardzony.[2]


Uzyskanie szczelności a zjawisko mikroprzecieku

Mikroprzeciek to nieuchwytne klinicznie zjawisko przenikania bakterii, produktów ich przemiany materii, jonów, związków chemicznych i płynów ze środowiska jamy ustnej przez przestrzenie obecne w obrębie wypełnienia. Mikroprzeciek jest najmniejszy, jeśli brzegi ubytku zlokalizowane są w szkliwie, a największy, jeśli są one położone w obrębie cementu.[3] Nie stwierdzono istotnych różnic w uzyskiwaniu szczelności różnych materiałów odtwórczych w obrębie brzegów ubytku zlokalizowanych na powierzchni żującej.[4] Różnice takie pojawiają się natomiast w obrębie brzegu przydziąsłowego – materiały mikrohybrydowe na bazie siloranów w badaniu in vitro wykazywały najmniejszy mikroprzeciek [4].

Narzędzia stosowane do odbudowy ubytków

Oprócz właściwej techniki zakładania wypełnienia i doboru materiałów, na prawidłowe jego wykonanie składa się również właściwe użycie potrzebnych ku temu narzędzi.