Program edukacyjny

Stan higieny jamy ustnej u pacjentów z liszajem płaskim błony śluzowej jamy ustnej

Lek. dent. Michalina Szymczak-Paluch1

Dr hab. med. prof. nadzw. Sebastian Kłosek2

1Zakład Patologii Jamy Ustnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, kierownik: dr hab. med. prof. nadzw. Sebastian Kłosek
2Kierownik Zakładu Patologii Jamy Ustnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Adres do korespondencji: Lek. dent. Michalina Szymczak-Paluch, Zakład Patologii Jamy Ustnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź, e-mail: szymczak.michalina89@gmail.com

Stan higieny jamy ustnej Polaków jest niezadowalający. W artykule skupiono się na analizie higieny jamy ustnej pacjentów z liszajem płaskim błony śluzowej jamy ustnej i jej wpływu na parametry krwawienia z dziąseł. Na podstawie analizy zebranych danych autorzy stwierdzili, że higiena jamy ustnej pacjentów chorujących na liszaj płaski błony śluzowej jamy ustnej nie jest zadowalająca i wymaga poprawy. Stan dziąseł takich pacjentów jest w większym stopniu zależny od występowania objawu złuszczającego zapalenia dziąseł niż od higieny jamy ustnej. Należy położyć zwiększony nacisk na edukację prozdrowotną pacjentów.

Liszaj płaski (LP – lichen planus) jest stosunkowo często spotykaną (1-2 proc. w populacji ogólnej) przewlekłą, zapalną chorobą, wykazującą predylekcję do płci żeńskiej. Objawy kliniczne charakterystyczne dla liszaja płaskiego mogą pojawiać się zarówno na skórze, jak i na błonach śluzowych. Populacją, wśród której najczęściej notowana jest ta choroba, są osoby pomiędzy 30. a 60. r.ż.[1,2] Zmiany patologiczne w przebiegu liszaja płaskiego mogą być obserwowane w różnych okolicach ciała.

Najczęstsze lokalizacje LP w obrębie skóry to okolica:

  • nadgarstków,
  • dłoni,
  • przedramion,
  • łydek,
  • kostek,
  • lędźwiowa.


LP może być również zlokalizowany:

  • na błonie śluzowej jamy ustnej (OLP – oral lichen planus) – najczęściej na powierzchni błony śluzowej policzków, języka oraz dziąseł,
  • w okolicach narządów płciowych,
  • na płytkach paznokciowych,
  • w krtani,
  • na spojówkach oczu.


Zmiany w obrębie błony śluzowej jamy ustnej obejmują grudki, które mogą układać się w charakterystyczny obraz siateczki, najlepiej uwidaczniany na powierzchni błony śluzowej policzków (ryc. 1).[3,4] W przebiegu liszaja płaskiego błony śluzowej występuje potencjalnie zwiększone ryzyko rozwoju raka płaskonabłonkowego, w szczególności w przypadku liszaja płaskiego zanikowego oraz nadżerkowego.[1,5,6]

Charakterystycznym objawem mogącym towarzyszyć liszajowi płaskiemu błony śluzowej jamy ustnej jest złuszczające zapalenie dziąseł (gingivitis desquamativa). Może ono współwystępować w przebiegu licznych chorób, jednak nie jest opisywane jako samodzielna jednostka chorobowa. Do najczęściej wymienianych czynników etiologicznych złuszczającego zapalenia dziąseł należą: czynniki drażniące, choroby infekcyjne, zaburzenia hormonalne, przewlekłe dermatozy oraz etiologia idiopatyczna. Oprócz liszaja płaskiego chorobami dermatologicznymi, w przebiegu których może wystąpić złuszczające zapalenie dziąseł, są: pemfigoid, przewlekłe wrzodziejące zapalenie jamy ustnej (CUS), pęcherzyca, toczeń rumieniowaty oraz rumień wysiękowy wielopostaciowy. W ostatnich latach coraz częściej zwraca się uwagę na możliwe powstanie wspomnianej patologii jako odpowiedzi na czynniki drażniące takie jak detergenty (laurylosiarczan sodu), powszechnie występujące w składzie past do zębów i płynów do płukania jamy ustnej.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Materiały i metody

Badanie zostało przeprowadzone w Zakładzie Patologii Jamy Ustnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi i objęło 62 pełnoletnie osoby, w wieku od 26 [...]

Wyniki

Spośród wszystkich zbadanych osób 51 stanowiły kobiety, a 11 mężczyźni. Stwierdzono istotną statystycznie różnicę pomiędzy grupami w zakresie rozkładu wg płci [...]

Omówienie

Pomimo trendów utrzymujących się w krajach rozwiniętych, zgodnie z którymi zmniejsza się zapotrzebowanie na leczenie zachowawcze i protetyczne, w Polsce potrzeby [...]

Wnioski

Higiena jamy ustnej pacjentów chorujących na liszaj płaski błony śluzowej jamy ustnej nie jest zadowalająca i wymaga poprawy. Stan dziąseł pacjentów [...]