Chirurgia bariatryczna

Zasady kwalifikacji do chirurgicznego leczenia otyłości

lek. Paweł Jaworski

dr n. med. Artur Binda

prof. dr hab. n. med. Wiesław Tarnowski

Klinika Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Przewodu Pokarmowego CMKP, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. prof. W. Orłowskiego, Warszawa

Adres do korespondencji: lek. Paweł Jaworski, Klinika Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Przewodu Pokarmowego CMKP, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. prof. W. Orłowskiego, ul. Czerniakowska 231, 00-416 Warszawa; e-mail: pawel.jaworski@cmkp.edu.pl

Właściwa kwalifikacja do leczenia otyłości to jeden z kluczowych czynników wpływających na jego wyniki. Kryteria kwalifikowania pacjentów do operacji bariatrycznych są powszechnie dostępne i w większości przypadków nie budzą kontrowersji. W ostatnich latach pojawia się coraz więcej doniesień na temat takiego leczenia u dzieci i młodzieży poniżej 18 r.ż. oraz osób w podeszłym wieku.

Wprowadzenie

Według najnowszych danych opublikowanych w 2018 roku przez Światową Organizację Zdrowia (WHO – World Health Organization) liczba chorych z otyłością zwiększyła się niemal trzykrotnie w porównaniu z rokiem 1975.1 W 2016 roku ponad 1,9 mld dorosłych (39% populacji w wieku ≥18 r.ż.) miało nadmierną masę ciała; w tej grupie ponad 650 mln osób było otyłych. Przeważająca część ludności świata żyje w krajach, w których nadmierna masa ciała stanowi przyczynę większej liczby zgonów niż niedowaga, a w wielu rejonach odsetek osób z nadwagą lub otyłością jest wyższy niż tych z niedowagą. Zjawisko to nie dotyczy jedynie części Afryki Subsaharyjskiej i Azji, ale obserwuje się je również u coraz większej liczby mieszkańców naszego kraju.

W 2016 roku opublikowano raport na temat stanu zdrowia ludności w Polsce, w którym przedstawiono wyniki Europejskiego Ankietowego Badania Zdrowia (EHIS – European Health Interview Survey) z 2014 roku. W badaniu tym wykazano, że nadmierną masę ciała ma 53,3% populacji w wieku ≥15 r.ż. W Polsce osoby z nadwagą i otyłe stanowiły odpowiednio 36,6% i 16,7% populacji w tej grupie wiekowej.2 Średnia dla krajów Unii Europejskiej jest nieco niższa i wynosi 34,8% osób z nadwagą oraz 15,4% osób z otyłością.3 W ostatnich dekadach otyłość stała się również istotnym problemem wśród dzieci i młodzieży <18 r.ż. U dorosłych do oceny stopnia otyłości na podstawie wskaźnika masy ciała (BMI – body mass index) stosuje się klasyfikację opracowaną przez WHO, którą przedstawiono w tabeli 1. Nadwadze i otyłości można skutecznie zapobiegać przez regularny wysiłek fizyczny (definiowany przez WHO jako minimum 60 minut dziennie dla dzieci i 150 minut tygodniowo dla dorosłych) oraz zmianę nawyków żywieniowych. Leczenie chirurgiczne (chirurgia bariatryczna) zaś jest najskuteczniejszą metodą służącą trwałej redukcji masy ciała, ustępowaniu chorób współistniejących z otyłością i poprawie jakości życia.4-6

Kryteria kwalifikacji

Przełomem w chirurgicznym leczeniu otyłości była konferencja National Institutes of Health (NIH) w 1991 roku. W sformułowanym wówczas konsensusie podkreślono rolę zachowawczego leczenia otyłości w ramach programów obejmujących modyfikację diety i ...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Proces kwalifikacji

Proces kwalifikacji do leczenia bariatrycznego rozpoczyna się zazwyczaj w trakcie pierwszej wizyty kwalifikacyjnej. Istotne elementy takiej wizyty zawarto w tabeli 4. W większości przypadków [...]

Wybór metody operacyjnej i ośrodka

Preferowaną techniką dostępu w chirurgii bariatrycznej jest obecnie laparoskopia.16 Wybór rodzaju operacji w dużej mierze zależy od doświadczenia danego ośrodka i indywidualnych preferencji chirurga. [...]

Podsumowanie

Od właściwej kwalifikacji do leczenia bariatrycznego zależy jego efekt. Dlatego niezwykle istotne znaczenie ma należyte przygotowanie pacjenta do operacji przez wielospecjalistyczny [...]