Streszczenie
Objawy ogólnoustrojowe o charakterze prodromalnym, cechy kliniczne przypominające inne znane choroby wysypkowe i wiele danych epidemiologicznych wskazują na pochodzenie infekcyjne choroby. Winą obciążano nosicielstwo czynnika zakaźnego, ale ostatnio szczegółowo badane są ludzkie wirusy herpes typu 6 i 7. Celem tego przeglądu jest przedstawienie epidemiologicznych, klinicznych, histologicznych i ultrastrulturalnych cech łupieżu różowego, ale głównie podkreślenie możliwej etiologii herpeswirusowej. Dodatkowo podano wskazówki ułatwiające czytelnikowi zrozumienie złożonych niuansów badań wirusologicznych.
Definicja
Łupież różowy, po raz pierwszy opisany w 1860 roku przez Giberta, ale rozpoznany już w 1798 roku przez Willana, jest ostrą, samoistnie ustępującą chorobą wysypkową skóry, charakteryzującą się owalnymi rumieniowo-złuszczającymi zmianami na skórze tułowia i kończyn, zwykle oszczędzającą skórę twarzy, owłosioną głowy oraz dłoni i podeszew.
EPIDEMIOLOGIA
W licznych badaniach próbowano ustalić częstość występowania łupieżu różowego. Björnbergi Hellgren ocenili ją na 1,3%, ale biorąc pod uwagę występowanie postaci nietypowych i nierozpoznawanych przez lekarzy niedermatologów, ta liczba jest prawdopodobnie niedoszacowana. Większość badań epidemiologicznych przeprowadzono w Azji i Afryce. W rzeczywistości, łupież różowy wydaje się częściej występować w Afryce, a chorzy z tego rejonu stanowią około 2% wszystkich pacjentów, chociaż obserwowano dużą zmienność od 0,5% w Kenii do 2,6% w Afryce Południowej. Według Truhana oraz Chuanga i wsp., wiek maksymalnej zapadalności przypada między10 a 35 r.ż. lub według innych badaczy między 10 a 29 r.ż. (najmłodszy chory miał 3 miesiące, najstarszy 83 lata). Stosunek kobiet do mężczyzn wynosi 1,5:1,7 chociaż Björnberg i Hellgren nie znaleźli istotnych statystycznie różnic między płciami. Podawano częstsze występowanie choroby w zimnych porach roku, ale pozostaje to kwestią dyskusyjną, głównie ze względu na, dobrze znane praktykującym dermatologom, występowanie chorobyw skupiskach. Właściwie Messenger i wsp. zaobserwowali, że występowanie choroby w skupiskach obserwowane jest tylko wśród kobiet, natomiast Chuh i wsp., którzy przebadali 1379 chorych z 3 różnych geograficznie obszarów (Minnesota, Kuwejt, Turcja) zaobserwowali istotne występowanie choroby w skupiskach u obu płci, chociaż w innych porach roku. Według naszych badań z udziałem 430 chorych, łupież różowy występuje z jednakową częstością w ciągu całego roku. Rzadko opisywano występowanie łupieżu różowego w rodzinie lub innym zamkniętym środowisku. Björnberg i Hellgren zaobserwowali jednak, że w 5% choroba występowała rodzinnie i utrzymują, że to zjawisko jest częstsze niż się ogólnie uważa. W naszych danych były tylko 2 przypadki występowania rodzinnego (ojciec/córka i narzeczona).