Streszczenie
Często są one traktowane jako naturalna konsekwencja choroby somatycznej lub reakcja na tę chorobę. Depresja nie jest dostatecznie często rozpoznawana ani odpowiednio leczona, szczególnie u osób, u których współistnieją choroby somatyczne. W leczeniu tych pacjentów podstawowe znaczenie ma ocena obu zaburzeń i wzajemnych interakcji między nimi. Badania jednoznacznie wykazały, że zaburzenia depresyjne są podatne na oddziaływania psychologiczne i psychofarmakologiczne. Osoby cierpiące na depresję częściej niż chorzy bez depresji przebywają w szpitalach przez dłuższy czas oraz korzystają z pomocy lekarskiej ambulatoryjnie, charakteryzują się większym nasileniem niesprawności, gorszą jakością życia; mają myśli samobójcze lub nawet popełniają samobójstwo. Duża depresja (major depressive disorder, MDD) jest co najmniej dwukrotnie częstsza u pacjentów hospitalizowanych z powodu chorób somatycznych niż w populacji ogólnej. Rozpowszechnienie dużej depresji u pacjentów ze współistniejącymi chorobami somatycznymi może sięgać 30% w warunkach szpitalnych. Współwystępowanie depresji jest predyktorem gorszych wyników leczenia i zwiększonej śmiertelności. Korzystniejsze może być błędne rozpoznanie depresji u pacjenta na nią niechorującego niż pozostawienie chorego na depresję bez leczenia. Badania wykazały, że leczenie nawet mniej nasilonej lub podprogowej depresji wpływa korzystnie na ogólne funkcjonowanie osób z chorobami somatycznymi i poprawia współpracę w leczeniu współwystępujących schorzeń, sprzyja również wyzdrowieniu i procesowi rehabilitacji. Wykazano, że u pacjentów z cukrzycą typu 2 MDD może być zarówno prekursorem, jak i schorzeniem współwystępującym. Podobnie jest w przypadku chorób naczyniowych mózgu i schorzeń układu krążenia. Związek między depresją a chorobami somatycznymi Związek między depresją a chorobami somatycznymi najlepiej jest rozumieć następująco. Po pierwsze, depresja może być powodowana przez podstawowe schorzenie somatyczne lub stanowić nasiloną konsekwencję choroby lub reakcję na nią. Po drugie, depresja może być rezultatem farmakologicznego leczenia choroby somatycznej (m.in. stosowania leków przeciwnadciśnieniowych, kortykosteroidów i innych leków o działaniu immunosupresyjnym), leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie stosowania interferonów. Po trzecie, depresja może być konsekwencją różnych chorób somatycznych. Depresja występuje w przybliżeniu u 30-40% pacjentów z ostrym udarem lub zawałem mięśnia sercowego. Była związana z gorszym funkcjonowaniem poznawczym i somatycznym. Po czwarte, depresja może stanowić powikłanie. Depresję należy traktować jak nowy silny czynnik ryzyka wśród innych istniejących wcześniej czynników ryzyka, szczególnie stanów lękowych, w tym paniki. Czynnikami pośredniczącymi mogą być: zwiększona aktywność układu współczulnego, mobilizacja wolnych kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej, trombogeneza i aktywacja krwinek płytkowych, aglutynacja, tworzenie zakrzepu, rozwój stanu zapalnego. Mają one szczególne znaczenie w patogenezie chorób naczyniowych mózgu i chorób układu krążenia, być może również w innych schorzeniach. Po piąte, depresja może być schorzeniem współwystępującym, poprzedzającym lub współistniejącym przypadkowo z chorobą somatyczną. Po szóste, depresja może zależeć od kontekstu, tzn. może być następstwem choroby i jej wpływu na sytuację życiową (osobistą, zawodową, związki, finanse). Może również być konsekwencją zaburzeń metabolicznych (np. majaczenie ze zmniejszeniem aktywności dające obraz depresji). Po siódme, depresja może być wskazówką lub wyznacznikiem choroby podstawowej albo prekursorem poprzedzającym rozpoznanie poważnej choroby somatycznej, szczególnie w przypadku depresji pojawiającej się po raz pierwszy w środkowym okresie życia lub później. Mniej więcej 33% pacjentów z chorobą Alzheimera cierpi na depresję w okresie prodromalnym lub we wczesnych stadiach otępienia. W końcu, depresja może przyczyniać się do przedłużenia dyskomfortu związanego z chorobą somatyczną.
Dodaj do ulubionych