Streszczenie
Wyniki ostatnich badań nad łuszczycą i współistniejącymi chorobami sercowo-naczyniowymi lub metabolicznymi dostarczają coraz większej liczby dowodów na możliwy wspólny mechanizm patogenetyczny tych chorób, połączony przez leżący u ich podłoża przewlekły układowy stan zapalny. Wskazuje to na znaczenie badań w kontekście chorób współistniejących wraz z objawami skórnymi. Łuszczycowe zapalenie stawów jest przewlekłą zapalną artropatią, która może występować w połączeniu z łuszczycą i zazwyczaj zajmuje dystalne stawy rąk i stóp. Zmiany skórne poprzedzają objawy stawowe w około 75% przypadków. Typowo, objawy skórne choroby pojawiają się na 10 lat przed początkiem dolegliwości stawowych. Taki przebieg choroby daje możliwość wdrożenia skutecznych i agresywnych metod leczniczych, zapobiegających odległym uszkodzeniom, pod warunkiem, że objawy łuszczycowego zapalenia stawów zostaną wcześnie wykryte. Jedną z głównych cech ŁZS jest zapalenie przyczepów ścięgnistych, jednak przypadki, w których brak objawów klinicznych oznacza, że prawdopodobnie są nierozpoznawane. W pracy w badaniu prospektywnym oceniano zmiany w przyczepach ścięgnistych u bezobjawowych chorych na łuszczycę w porównaniu z grupą kontrolną. Badanie ultrasonograficzne wykryło istotnie częstsze występowanie nieprawidłowości w obrębie przyczepów ścięgnistych u chorych na łuszczycę, mimo braku klinicznych objawów artropatii. Dalsze monitorowanie tych chorych wykazało, że wyższe wyjściowe wskaźniki zapalenia przyczepów ścięgnistych mogą być związane z cięższym przebiegiem łuszczycy. Wyniki pokazują, że wykrycie wczesnych oznak łuszczycowego zapalenia stawów u bezobjawowych chorych na łuszczycę może potencjalnie pozytywnie wpływać na rokowanie, a ostatecznie, na wyniki kliniczne. Z tego powodu dermatolodzy mogą odgrywać kluczową rolę we wczesnym wykrywaniu i leczeniu łuszczycowego zapalenia stawów.
SŁOWA KLUCZOWE: zapalenie przyczepów ścięgnistych, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, uogólniony stan zapalny
Wprowadzenie
Rozumienie patogenezy łuszczycy zmieniło się gwałtownie w ciągu ostatniego dziesięciolecia. Początkowo łuszczycę uważano za chorobę zapalną skóry, jednak coraz więcej dowodów wskazuje, że stan zapalny związany z łuszczycą może mieć również konsekwencje układowe. U chorych na łuszczycę obserwuje się częstsze występowanie innych chorób, szczególnie zaburzeń sercowo-metabolicznych i łuszczycowego zapalenia stawów (ŁZS), co może wskazywać na ich wspólną patogenezę lub być układowym powikłaniem ciężkiego, utrzymującego się stanu zapalnego. Znajduje to odzwierciedlenie w określeniu łuszczycy jako „choroby łuszczycowej”, która oznacza obecność objawów zajęcia innych tkanek i narządów u chorych na łuszczycę. Istotnie, znaczenie uogólnionego stanu zapalnego w łuszczycy jest widoczne także w ocenie chorób współwystępujących ze zmianami skórnymi. Tematem pracy jest ocena znaczenia uogólnionego stanu zapalnego u chorych na łuszczycę ze szczególnym uwzględnieniem badania w kierunku zapalenia przyczepów ścięgnistych w kończynach dolnych u klinicznie bezobjawowych chorych.