Streszczenie

Idea mechanicznego udrażniania tętnic mózgowych powstała kilkanaście lat temu. Zakładano, że pozwoli ono zwiększyć liczbę skutecznie leczonych pacjentów, ponieważ w tej metodzie okno czasowe przeprowadzenia zabiegu udrożnienia wynosi do 8, a w przypadku niedrożności w rejonie krążenia kręgowo-podstawnego nawet do 15 godzin, podczas gdy trombolizę farmakologiczną prowadzi się obecnie tylko do 4,5 godziny od rozpoczęcia objawów udaru, poza tym tę metodę można stosować u pacjentów, którzy niemogą być leczeni trombolitycznie (m.in. z zaburzeniami krzepnięcia, w tym również jatrogennymi, oraz po niedawno przebytym zabiegu operacyjnym) oraz tych, u których takie leczenie jest nieskuteczne. Pierwszym urządzeniem służącym do mechanicznego usuwania zakrzepu w ostrej fazie udaru niedokrwiennego był system MERCI®. Już pierwsze, a także późniejsze badania pokazywały wysoki odsetek udrożnienia naczynia dzięki zastosowaniu tego urządzenia. W systemie tym przez skrzeplinę przeprowadza się spirale przypominające korkociąg, które mają ją uchwycić, a następnie wyciąga się ją podobnie jak korek z butelki. Wyniki były jeszcze lepsze, gdy jednocześnie zastosowano miejscowo rekombinowany tkankowy aktywator plazminogenu (rt-PA, alteplaza), czyli Actilyse®. Później pojawiły się badania dotyczące systemu Penumbra®. W systemie tym niewielkim separatorem rozdrabnia się skrzeplinę i odsysa za pomocą pompy podłączonej do cewnika. Obecnie tylko dwa wymienione systemy są zarejestrowane przez Food and Drug Administration (FDA). W Polsce niestety systemy do mechanicznej trombektomii nie są refundowane, mogą być jednak stosowane dzięki posiadanym certyfikatom CE. W niektórych innych krajach europejskich, m.in. w Niemczech, metody te są już refundowane. W ostatnim czasie pojawia się bardzo dużo doniesień o skuteczności stentów mózgowych (tzw. stentrieverów) stosowanych jako urządzenie do usuwania zakrzepów. Ich działanie polega na tym, że nieodczepiony stent wpuszcza się w skrzeplinę, dzięki czemu zostaje ona przyciśnięta do ściany naczynia, a następnie wyciąga. Początkowo w tym celu używano stentów przeznaczonych do zamykania tętniaków o szerokiej szyi. Obecnie powstaje wiele nowych stentrieverów, służących do leczenia ostrej fazy udaru niedokrwiennego. Najczęściej stosowanym urządzeniem z tej grupy jest stent Solitaire FR®, a jego skuteczność wydaje się bardzo wysoka. Stent ten posiada certyfikat CE, co pozwala na stosowanie go w krajach europejskich. W najbliższym czasie spodziewana jest rejestracja tego stentu przez FDA. Istnieje również wiele innych urządzeń wykorzystujących m.in. fale ultradźwiękowe i promienie laserowe. Opracowano na podstawie: Baker WL, Colby JA, Tongbram V, et al. Neurothrombectomy devices for the treatment of acute ischemic stroke: state of the evidence. Ann Intern Med 2011;154:1-11.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (400 KB)