Streszczenie

W artykule przeprowadzono analizę piśmiennictwa dotyczącego leków najczęściej stosowanych we wspomnianych zaburzeniach lękowych, kładąc nacisk na zagadnienia optymalnego dawkowania. Dostępne są dane pozwalające na zaproponowanie minimalnej i średniej dawki skutecznej dla większości omawianych leków. Więcej problemów stwarza jednak próba odpowiedzi na pytanie, czy stosowanie większych dawek wiąże się ze zwiększeniem prawdopodobieństwa reakcji na leczenie. Przekonujące dane dotyczą jedynie kilku leków.

Wprowadzenie

Wystąpienia zaburzeń lękowych w trakcie całego życia można się spodziewać u 29% populacji. W ciągu ostatniego roku zaburzenia lękowe wystąpiły u 18%, a 33% osób z tej grupy oceniało swoje objawy jako poważne. Dlatego leczenie zaburzeń lękowych jest jednym z najczęstszych zajęć praktykującego psychiatry. Ważnym elementem planu terapeutycznego jest farmakoterapia. W leczeniu zaburzeń lękowych stosuje się najczęściej benzodiazepiny, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (selective serotonin reuptake inhibitor, SSRI), inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (serotonin norepinephrine reuptake inhibitor, SNRI), buspiron oraz leki przeciwpadaczkowe – gabapentynę i pregabalinę. W związku z tym, o ile to tylko możliwe, należy dążyć do pełnego poznania zarówno wskazań, jaki zakresu dawek, co do których udowodniono korzyści wynikające z ich stosowania. Stosowanie leków poza wskazaniami lub indywidualnie dobranych dawek jest w psychiatrii powszechną praktyką przynoszącą często znaczne korzyści. W miarę wdrażania standardów medycyny opartej na dowodach szczegółowa znajomość danych odnoszących się do wskazań i zakresu dawek może być dla klinicystów niezwykle pomocna, szczególnie pod względem pewności przy podejmowaniu decyzji.
W artykule skoncentrowano się na trzech najczęściej występujących zaburzeniach lękowych: fobii społecznej (social anxiety disorder, SAD), zaburzeniu lękowym uogólnionym (generalized anxiety disorder, GAD) i zaburzeniach lękowych z napadami lęku. W szczególności odnosi się to do przeglądu piśmiennictwa dotyczącego dawkowania leków, co do których dowiedziono skuteczności w trzech wymienionych zaburzeniach: benzodiazepin, SSRI, SNRI, buspironu oraz leków przeciwpadaczkowych. Warunkiem włączenia badań do tego przeglądu było użycie ślepej próby i kontroli placebo z wcześniej ustalonymi punktami końcowymi. Użyte terminy: „skuteczność”, „korzyść” i „użyteczny”, oznaczają, że w badaniach z użyciem placebo stwierdzono istotną statystycznie przewagę leku (p <0,05).

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (700 KB)