Streszczenie

Liszajec może przyjmować jedną z dwóch postaci: pęcherzową lub bez obecności pęcherzy. Obecnie najczęstszą przyczyną zakażenia jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), jednak w krajach rozwijających się ważną rolę odgrywa paciorkowiec ropny (Streptococcus pyogenes). Szczególnym wyzwaniem jest gronkowiec złocisty oporny na metycylinę wywołujący zakażenia pozaszpitalne (community-acquired methicillin-resistance, CA-MRSA), charakteryzujący się zwiększoną wirulencją oraz wzrastającą częstością występowania wśród dzieci. W przypadkach ograniczonej, niepowikłanej postaci liszajca w leczeniu skuteczne jest, nawet bardziej niż systemowa antybiotykoterapia, miejscowe stosowanie mupirocyny lub kwasu fusydowego. W postaciach rozsianych lub powikłanych konieczne może się okazać zastosowanie antybiotyków ogólnie. Jeśli jednak podejrzewa się zakażenie wywołane przez gronkowiec złocisty metycylinooporny (methicillin-resistant S. aureus, MRSA), należy unikać antybiotyków β-laktamowych.

Liszajec (impetigo) jest to zakażenie bakteryjne powierzchownych warstw naskórka, występujące zwykle u dzieci. Po raz pierwszy został opisany w 1864 roku przez Foxa jako „owalne, pępkowate, przypominające pęcherze wykwity, powiększające się odśrodkowo i pokryte żółtawymi, miękkimi strupami, które lokalizują się na powierzchownych owrzodzeniach”. Liszajec jest najczęstszym zakażeniem skóry u dzieci. W Wielkiej Brytanii częstość jego występowania wynosi rocznie 2,8% wśród dzieci do 4 r.ż. i 1,6% w grupie 5-15 lat.
Liszajec może przebiegać jako zakażenie pierwotne, do którego dochodzi w wyniku nieznacznego uszkodzenia bariery ochronnej powierzchni skóry, oraz wtórne, rozwijające się na skórze zmienionej chorobowo. Podobnie, wyróżnia się postać pęcherzową liszajca oraz przebiegającą bez pęcherzy. W ostatnich dwóch dekadach głównym czynnikiem etiologicznym liszajca przebiegającego bez pęcherzy stał się gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) – zastępując paciorkowiec ropny (Streptococcus pyogenes). W ciepłym i wilgotnym klimacie nadal może dominować Streptococcus pyogenes. Liszajec pęcherzowy jest wywoływany jedynie przez S. aureus.
Wyodrębniony gronkowiec złocisty oporny na antybiotyki β-laktamowe określany jest mianem metycylinoopronego gronkowca złocistego (methicillin-resistant Staphylococcus aureus, MRSA). Od momentu jego wyizolowania w latach 60. XX wieku częstość występowania MRSA w szpitalach stopniowo wzrasta. W późnych latach 90. XX wieku zakażenia wywoływane przez MRSA zaczęły występować poza szpitalami, a szczepy będące czynnikiem sprawczym zaczęto określać mianem gronkowca złocistego opornego na metycylinę wywołującego zakażenia pozaszpitalne (community-acquired methicillin-resistance, CA-MRSA).

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (400 KB)