Streszczenie
Ustalono zalecenia dotyczące śledzenia odległych skutków leczenia. Zamieszczono tabelę, w której wymieniono położenie napromienianych okolic i leki cytotoksyczne oraz odległe skutki stosowania tych metod leczenia. Na koniec przedstawiono krótkie zalecenia dotyczące postępowania wobec odległych skutków klinicznych.
Lekarze pierwszego kontaktu, wśród nich pediatrzy, interniści, lekarze rodzinni oraz ginekolodzy i położnicy, sprawują i będą sprawować opiekę zdrowotną nad osobami skutecznie leczonymi w dzieciństwie z powodu nowotworu złośliwego. Koniecznie zatem muszą znać odległe skutki leczenia nowotworów, aby im zapobiegać lub je zmniejszać. W niniejszym artykule nie omówiono schematów chemioterapii, stosowanych wyłącznie u dorosłych, ani odległych skutków leczenia chirurgicznego.Wciągu ostatnich 5 lat w piśmiennictwie kierowanym do lekarzy pierwszego kontaktu pojawiło się tylko jedno wyczerpujące doniesienie przeglądowe poświęcone odległym skutkom leczenia nowotworu w dzieciństwie. Od czasu jego opublikowania w 2002 r. pojawiło się bardzo dużo informacji na ten temat.
Problem kliniczny
Obecnie w Stanach Zjednoczonych żyje 10 milionów osób, u których rozpoznano nowotwór złośliwy, a więc 3 razy więcej niż w 1971 r. Współczynnik pięcioletniego przeżycia dla dorosłych wynosi 60-65%, dla dzieci zaś 80-85%. W niedalekiej przyszłości jedna na 450 osób w populacji będzie miała w wywiadzie długotrwałe przeżycie po leczeniu nowotworu złośliwego w dzieciństwie. Obecnie w populacji między 20 a 39 r.ż. przypada jedna taka osoba na 640. Odległą umieralność w populacji leczonych w dzieciństwie z powodu nowotworu złośliwego, wynoszącą obecnie w Stanach Zjednoczonych około 270 000 osób, określono w przełomowym Childhood Cancer Survivor Study (CCSS).6 Przeprowadzono w jego trakcie rozmowy z 10 397 chorymi, leczonymi w latach 1970-86 i liczącymi średnio 26,6 roku (18-48 lat), a uzyskane wyniki porównano z rodzeństwem. U 62,3% badanych stwierdzono co najmniej jedną przewlekłą chorobę, a u 27,5% były to poważne choroby zagrażające życiu. Ryzyko względne (relative risk, RR) występowania przewlekłej choroby wśród leczonych w przeszłości z powodu nowotworu wyniosło w porównaniu z ich rodzeństwem 3,3, a w grupie cierpiących z powodu poważnych, zagrażających życiu chorób – 8,2. Skumulowana częstość występowania przewlekłych chorób po 30 latach od ustalenia rozpoznania nowotworu wyniosła 73,4%, a skumulowana częstość występowania poważnych, upośledzających sprawność lub zagrażających życiu chorób albo zgonów z powodu przewlekłych chorób - 42,4%. Dwie lub więcej przewlekłych chorób obserwowano u 37,6% badanych oraz u 13,1% ich rodzeństwa, zaś 3 lub więcej takich chorób u 23,8% badanych oraz u 5,4% rodzeństwa.
Dodaj do ulubionych