Streszczenie
Wprowadzenie
W odniesieniu do pokrzywki przewlekłej przez dziesięciolecia stosowano określenie „idiopatyczna”, dzisiaj „samoistna”, przy opisywaniu kłopotliwego paradoksu choroby przewlekłej, która w wielu aspektach przypomina alergiczną reakcję skórną z objawami zależnymi od histaminy, o nieznanych czynnikach wywołujących alergię. Ponadto nadwrażliwość natychmiastowa może być przyczyną pokrzywki ostrej utrzymującej się przez kilka dni, ale doświadczenia kliniczne wskazują, że prawdopodobnie nigdy alergia nie jest przyczyną utrzymującej się przez cały dzień pokrzywki trwającej tygodniami lub dłużej. Od wielu lat wiadomo, że u niektórych chorych na pokrzywkę przewlekłą można wskazać powtarzający się czynnik fizykalny wywołujący bąble pokrzywkowe lub obrzęk naczynioruchowy. Chociaż przyczyna pokrzywki fizykalnej pozostaje nieznana, to tych chorych tradycyjnie odróżniano od pacjentów z przewlekłą pokrzywką samoistną. U innych chorych w biopsji skóry stwierdza się zapalenie małych naczyń objawiające się raczej pokrzywką niż wyczuwalną plamicą. Czynniki zaostrzające przewlekłą pokrzywkę samoistną są dobrze znane chorymi należą do nich ciepło, zakażenia wirusowe, niektóre leki (szczególnie niesteroidowe leki przeciwzapalne) i niewielki ucisk wywierany przez ubranie, nie są to jednak przyczyny choroby. Pytanie, czy pseudoalergeny zawarte w diecie i przewlekłe zakażenia, takie jak Helicobacter pylori, są prawdziwymi przyczynami przewlekłej ciągłej przewlekle się utrzymującej pokrzywki, czy działają jako czynniki zaostrzające u pacjentów z chorobą endogenną nie doczekało się jeszcze pełnej odpowiedzi.
Coraz częściej określenie samoistna zaczyna być zastępowane przekonującym immunologicznym wyjaśnieniem kwestii wcześniej niewytłumaczalnych. Doprowadziło to do związanych z pokrzywką trudności nomenklaturowych i klasyfikacyjnych, ponieważ akceptacja określenia pokrzywka autoimmunologiczna powoduje, że stare określenie, pokrzywka samoistna, nie może być stosowane w odniesieniu do tego samego chorego. Jest to spowodowane tym, że nacisk został położony na klasyfikacje kliniczne pokrzywki, które w większym stopniu opierają się na obrazie klinicznym choroby niż na jej etiologii (tab. 1). Określenie „samoistna” używane w wytycznych EAACI obejmuje wszystkich chorych ze stale występującymi samoistnymi bąblami pokrzywkowymi, z obrzękiem naczynioruchowym lub bez niego, z ostrym, epizodycznym lub przewlekłym przebiegiem choroby, niezależnie od etiologii autoimmunologicznej, alergicznej, pseudoalergicznej, związanej z zakażeniem lub samoistnej. Wyzwaniem dla lekarza jest znalezienie przyczyny, aby zrozumieć postać kliniczną i wykorzystać tę wiedzę do leczenia tego, co można wyleczyć, unikania tego, co można uniknąć i zwalczania objawów przy użyciu leków przeciwhistaminowych, a w razie potrzeby leków drugiego rzutu, np. leków antyleukotrienowych, kortykosteroidów i adrenaliny.
Następny artykuł:
Przewlekła pokrzywka samoistna: choroba autoimmunologiczna? Przegląd piśmiennictwa