Streszczenie

Tkanka tłuszczowa jest przezierna dla promieni RTG, dlatego na zdjęciach mammograficznych jest ciemna, natomiast tkanka nabłonkowa i łączna są dla promieni RTG gęste, a w obrazie mammograficznym jasne. Gęstość mammograficzna piersi (mammographic breast density, MBD) odpowiada ich wyglądowi w obrazie mammograficznym i wskazuje na względną zawartość gęstych radiologicznie, czyli białych lub jasnych obszarów piersi.

Klasyfikacja MBD

W ciągu minionych dziesięcioleci opracowano kilka klasyfikacji MBD. Zgodnie z najwcześniejszą, zaproponowaną przez Wolfego, której podstawę stanowi obraz miąższu piersi, wyróżnia się cztery typy budowy piersi:
N1 – Rzadko utkany, bez widocznych przewodów;
P1 – Wyraźny przebieg przewodów mlekowych, które zajmują mniej niż jeden kwadrant piersi;
P2 – Wyraźny przebieg przewodów mlekowych, które zajmują obszar przekraczający jeden kwadrant piersi;
DY – Jednorodne, blaszkowate gęste obszary.
Obecnie najczęściej korzysta się z zaproponowanej przez American College of Radiology metody określania gęstości − Breast Imagining Reporting and Data Systems (BI-RADS). Skala BI-RADS opiera się na subiektywnej ocenie gęstości piersi przez radiologów wg poniższego schematu:
D1 – Tłuszczowa
D2 − Rozproszone ogniska tkanki gęstej radiologicznie
D3 – Tkanka heterogennie gęsta
D4 – Tkanka o bardzo dużej gęstości
W celu ilościowego oszacowania MBD, w tym również określenia gęstości procentowej tkanki piersiowej (udział procentowy powierzchni obszaru o budowie gęstej, percent density, PD), wyróżnienia obszarów całkowicie gęstych oraz pozbawionych gęstości, wykorzystywane są metody wspomagane komputerowo.

MBD a ryzyko raka piersi

Zwiększona MBD, niezależnie od tego, czy określono ją metodą subiektywną, czy ilościową, uważana jest za jeden z najsilniejszych czynników ryzyka raka piersi. U kobiet, u których stwierdza się najwyższe kategorie gęstości piersi, ryzyko raka piersi jest 4-6-krotnie większe niż u kobiet, u których stwierdza się najniższe kategorie. Wykazano, że MBD stanowi najsilniejszy czynnik ryzyka raka piersi, oprócz wieku i mutacji genetycznych.
Związek między MBD a występowaniem raka piersi stwierdza się zarówno u starszych, jak i młodszych kobiet, rasy kaukaskiej i innych ras, zgłaszających się na przesiewowe badania mammograficzne.

Wpływ hormonów na MBD

Wielokrotnie wykazywano, że na MBD mają wpływ czynniki hormonalne, takie jak: menopauza, wiek w chwili pierwszej miesiączki, liczba porodów, wiek w czasie pierwszego porodu i stosowanie hormonów egzogennych.
Najlepszą ilustracją wpływu hormonów egzogennych na MBD jest dodatnia korelacja między MBD a stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej po menopauzie oraz odwrotna podczas stosowania tamoksyfenu. Te zależności są sprawą ważną, ponieważ wskazują na osobniczą zmienność odpowiedzi na terapię hormonalną przejawiającą się zmianami MBD, która może przekładać się na zróżnicowane ryzyko rozwoju raka piersi.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (200 KB)