Cukrzyca w Finlandii – co może się wydarzyć, gdy kraj potraktuje problem serio

Nad jeziorem, niedaleko małego miasta, wśród sosnowego lasu, rozmieszczono kompleks budynków. Duże okna pozwalają wnikać otaczającej, pełnej spokoju naturze do wnętrza pomieszczeń. Piękne otoczenie stanowi niejako integralną część pracy prowadzonej w ośrodku, której celem jest przywrócenie życiu właściwej równowagi. Ludzie przybywają do tego miejsca, aby nauczyć się i uzyskać wsparcie w zmianie stylu życia pozwalającej łatwiej i pełniej żyć z cukrzycą. To miejsce to Diabetes Center w Tampere w Finlandii. Prewencja i leczenie cukrzycy w Finlandii traktowane są bardzo poważnie. Zgodnie z danymi z Diabetes Barometer z 2005 r., dokumentu opublikowanego przez Finnish Diabetes Association, cukrzyca dotyka 10% populacji dorosłych zamieszkujących Finlandię. Chociaż większość z nich choruje na cukrzycę typu 2, to u 15% (ok. 40 tys. osób) występuje cukrzyca typu 1. Zapadalność na cukrzycę typu 1 jest w tym kraju najwyższa na świecie. Dane te są alarmujące, gdyż w 2003 r. wskaźniki zachorowań na cukrzycę wśród dzieci w Finlandii wynosiły 40/100 tys., dając Finlandii wątpliwy przywilej bycia światowym liderem w tej statystyce. Wśród chorych na cukrzycę typu 2 największe wskaźniki chorobowości stwierdzane są u osób w wieku produkcyjnym, osiągając największe wartości dla wieku 55-59 lat. Statystyki dla osób w wieku 60-74 lat są niemal tak samo wysokie. Badania rządowe wskazują ponadto, że częstość cukrzycy wyraźnie wzrasta. Liczba wszystkich przypadków cukrzycy wzrosła w latach 2001-2002 o 5,5%. Nieprawidłowa tolerancja glukozy rozpoznawana jest u około 500 tys. mieszkańców Finlandii i zgodnie z danymi Diabetes Prevention Programme, jeżeli zostawić te osoby bez leczenia, to u 5-10% spośród nich w ciągu roku rozwinie się cukrzyca. W trakcie mojej wizyty zostałam również zaszczycona spotkaniem z Jorma Huttunenem, przewodniczącym Finnish Diabetes Association (FDA). Przedstawił on zasady współpracy między FDA i rządem w planowaniu oraz implementacji publicznych programów zdrowia koncentrujących się na cukrzycy. Finnish Diabetes Association utworzone w 1955 r. rozszerzyło swój początkowy zakres działań od organizowania postępowania w samej cukrzycy do organizacji zdrowia publicznego i organizacji zrzeszających chorych. Prowadzi ono odpowiednią politykę doradczą w zakresie ubezpieczeń oraz zapewnia edukację chorych i pracowników ochrony zdrowia. Odbywa się to przez publikacje i rozwój nowych kierunków opieki diabetologicznej. Choć jest to organizacja pozarządowa, w Finlandii uczestniczy w tworzeniu i wdrażaniu populacyjnych programów opieki diabetologicznej. Gdy w latach 70. ubiegłego wieku rząd finansował programy rehabilitacyjne dla chorych na cukrzycę, FDA uznało to za szansę bycia ważnym organem doradczym. W trakcie tworzenia pierwszego programu diabetologicznego w 1978 r. organizacja zaplanowała, a następnie wybudowała Diabetes Center. Od 1980 r. FDA jest liderem prewencji i leczenia cukrzycy. Sednem każdego tworzonego programu jest poprawa jakości życia chorych na cukrzycę.