Streszczenie
Dane epidemiologiczne ostatnich lat wskazują na wzrastającą liczbę chorych na cukrzycę typu 2, a prognozuje się, że w 2025 roku obejmie około 300 milionów osób na całym świecie. Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych liczba chorych na cukrzycę przekracza 24 miliony i należy do niej dodatkowo doliczyć 25% osób z niezdiagnozowaną chorobą. Przewiduje się, że ta liczba w Stanach Zjednoczonych, głównie na skutek epidemii cukrzycy typu 2, zwiększy się do 2050 roku o 165%.
Istotnego znaczenia nabierają powikłania cukrzycy typu 2, do których należy zaliczyć przewlekłą chorobę nerek, retinopatię, neuropatię, choroby układu sercowo-naczyniowego, miażdżycę tętnic obwodowych. Te powikłania w znacznym stopniu obciążają zasoby ochrony zdrowia, stanowią istotny problem ekonomiczny i pochłaniają 10% wydatków na ubezpieczenia w ramach Medicare.
Odnotowano również znaczący wzrost częstości występowania czynników ryzyka cukrzycy typu 2, włączając w to otyłość i brak aktywności fizycznej, co przyczynia się do wzrostu częstości zaburzeń stężenia glukozy na czczo i stanów przedcukrzycowych. Stan przedcukrzycowy definiowany jest jako hiperglikemia niespełniająca kryteriów rozpoznania cukrzycy, co odpowiada wartości stężeń glukozy na czczo w zakresie 100-125 mg/dl lub podczas testu doustnego obciążenia glukozą w zakresie 140-199 mg/dl. Populację osób ze stanem przedcukrzycowym cechuje duże ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Pełne omówienie patofizjologicznych zależności stanowiących podstawę cukrzycy typu 2 wykracza poza zakres tego artykułu i zostało szeroko przedstawione w innych pracach.
Regularny umiarkowany wysiłek fizyczny (w zakresie 50-75% rezerwy czynności rytmu serca) wyłącznie aerobowy lub uzupełniony treningiem oporowym, wykonywany przez 150 minut/tydzień przynajmniej 3 razy w tygodniu ma sprzyjać poprawie kontroli glikemii, zwiększać zużytkowanie glukozy przez tkanki, poprawiać wskaźniki insulinowrażliwości, sprzyjać utracie masy ciała oraz poprawiać profil ryzyka sercowo-naczyniowego u osób z upośledzoną tolerancją glukozy oraz cukrzycą typu 2.
W ostatnich dekadach zaobserwowano zainteresowanie alternatywnymi formami aktywności fizycznej, nie przedstawiono jednak szerszej opinii dowodów świadczących o korzyściach z tych popularnych form aktywności wpływających na prewencję i leczenie chorób przewlekłych. Artykuł koncentruje się na znaczeniu tych alternatywnych form aktywności ruchowej w prewencji i leczeniu cukrzycy typu 2 oraz redukcji czynników ryzyka sercowo-naczyniowego u osób z upośledzoną tolerancją glukozy i cukrzycą typu 2. Chociaż regularna aktywność fizyczna jest podstawą terapii niefarmakologicznej, to jako strategia lecznicza w prewencji i leczeniu cukrzycy typu 2 jest często niewykorzystana.
Znaczenie regularnego wysiłku fizycznego w prewencji i leczeniu cukrzycy typu 2
W kilku prospektywnych badaniach epidemiologicznych udowodniono silną zależność między brakiem aktywności fizycznej, otyłością a zapadalnością na cukrzycę typu 2. W 1991 roku Helmrich i wsp. stwierdzili, że aktywność fizyczna w czasie wolnym, w porównaniu z jej brakiem, zmniejszała ryzyko cukrzycy typu 2. Podobną zależność oceniano w dwóch dużych prospektywnych badaniach, Nurses Health Study10 i Health Professionals’ Study. W tych badaniach większa aktywność fizyczna w czasie wolnym w porównaniu z mniejszą redukowała ryzyko cukrzycy typu 2 o 26-38%. Stwierdzono,że poprawie wydolności fizycznej (mierzonej maksymalnym zużywaniem tlenu) towarzyszy redukcja ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2.
Wykazano, że modyfikacja stylu życia, na którą składały się wzrost aktywności fizycznej i modyfikacja diety, skutecznie redukowała ryzyko cukrzycy typu 2 u osób z upośledzoną tolerancją glukozy oraz poprawiała kontrolę glikemii u chorych na rozpoznaną cukrzycę typu 2. Modyfikacja stylu życia jest obecnie postępowaniem pierwszoplanowym u osób z upośledzoną tolerancją glukozy lub nieprawidłową glikemią na czczo.
Dodaj do ulubionych