Streszczenie
W czasie odbywania stażu podyplomowego lub rezydentury młodzi lekarze poznają mnóstwo różnych chorób i ich objawów. Jak pisano w poprzedniej części tej serii artykułów (Clinical Diabetes 2009;27: 160-163, Diabetologia po Dyplomie 2010; 7(2):41-46), cukrzyca stanowi główny i nadal rosnący problem opieki zdrowotnej w Stanach Zjednoczonych. W związku z coraz częstszym występowaniem choroby można oczekiwać, że pracownicy opieki zdrowotnej będą musieli poświęcić znaczną część czasu na opiekę i leczenie chorych na cukrzycę zarówno w warunkach szpitalnych, jak i ambulatoryjnych.
Podstawą dla leczenia chorych na cukrzycę jest zrozumienie istoty samej choroby. Wcześniej lekarze klasyfikowali cukrzycę, opierając się na rodzaju leczenia wymaganego do jej kontroli (insulinozależna w porównaniu z insulinoniezależną) lub wieku, w którym się ujawniła (cukrzyca młodzieńcza lub typu LADA, autoimmunologiczna cukrzyca dorosłych o późnym początku [late-onset autoimmune diabetes of adulthood]). Wraz z lepszym zrozumieniem patofizjologii cukrzycy kryteria diagnostyczne i schemat klasyfikacji również się zmieniły.
Obecnie dostępne są różne metody leczenia ukierunkowane na patomechanizmy leżące u podstaw cukrzycy, takie jak niedobór insuliny, insulinooporność oraz inne aspekty procesu chorobowego. W celu uzyskania poprawy w zakresie opieki zdrowotnej nad chorymi na cukrzycę American Diabetes Association (ADA) zrezygnowało z zaleceń dotyczących stosowania klasyfikacji cukrzycy opartej na leczeniu stanów hiperglikemii na rzecz klasyfikacji uwzględniającej podstawowy patomechanizm stanowiący przyczynę choroby. Podstawowe patomechanizmy cukrzycy zostały szczegółowo omówione w poprzednim artykule. W niniejszym przedstawiono schemat klasyfikacji cukrzycy, który jest ważny z kilku powodów.
Oprócz zapewnienia chorym stosownej i zgodnej z aktualną wiedzą opieki zdrowotnej istnieją inne ważne przyczyny powodujące, że dokładne zrozumienie klasyfikacji cukrzycy jest konieczne. Rozpoznanie cukrzycy może mieć istotny wpływ na wysokość stawek indywidualnego ubezpieczenia zdrowotnego. W pewnych sytuacjach chorzy na cukrzycę mogą zostać uznani za osoby niekwalifikujące się do ubezpieczenia, co ogranicza ich zdolność do samozatrudnienia lub uzyskania ubezpieczenia dla członków rodziny. Istnieją również ważne następstwa choroby związane ze stosowaniem chociażby insuliny. Na przykład zawodowi kierowcy przyjmujący insulinę muszą składać wniosek o uchylenie zakazu prowadzenia pojazdów użytkowych, co jest wymagane do zgodnego z prawem prowadzenia pojazdów użytkowych przez granice stanów. Dlatego też bardzo ważne jest unikanie stawiania nieprawidłowych rozpoznań.
ADA uaktualniło kryteria rozpoznawania cukrzycy w 1997 roku. Wspomniana klasyfikacja pozwala na rozpoznanie cukrzycy na podstawie stężenia glukozy we krwi na czczo i po posiłku. Opisywane kryteria wskazują, że za osoby chore na cukrzycę można uznać te, u których obserwuje się: 1) objawy cukrzycy, takie jak poliuria, polidypsja lub niewyjaśniona utrata masy ciała oraz przygodna glikemia ≥200 mg/dl lub 2) stężenie glukozy na czczo ≥126mg/dl lub glikemię ≥200 mg/dl oznaczaną w 2 h po obciążeniu 75 g glukozy. Istotne dla rozpoznania cukrzycy jest wykonywanie pomiarów glukozy oraz hemoglobiny glikowanej (HbA1C) w warunkach laboratoryjnych, a nie za pomocą ręcznych glukometrów lub urządzeń pomiarowych stosowanych przy łóżku chorego (point-of-care device, POC), których wykorzystanie obarczone jest ryzykiem popełniania potencjalnych błędów. Zaleca się również powtarzanie oznaczeń innego dnia. Ponadto test dustnego obciążenia glukozą nie jest zalecany do stosowania w ramach rutynowej diagnostyki cukrzycy, ponieważ wyższy stopień powtarzalności wyników obserwowany jest w przypadku badania stężenia glukozy na czczo.
Dodaj do ulubionych