Streszczenie
W 2000 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oszacowała, że cukrzyca występuje u 171 milionów osób na całym świecie. Co jeszcze bardziej uderzające, WHO ocenia, że do 2030 roku cukrzyca typu 2 zostanie rozpoznana u 366 milionów osób na całym świecie.
Niestety, wiele z tych osób to młode kobiety, które jeszcze nie weszły w wiek prokreacyjny lub wciąż są w tym wieku. Hotu i wsp. zbadali wzrost częstości występowania cukrzycy typu 2 wśród młodzieży i stwierdzili, że w latach 1996-2002 liczba wizyt nastolatków z powodu cukrzycy typu 2 w przychodni diabetologicznej zwiększyła się sześciokrotnie. Skierowania z powodu cukrzycy typu 2 stanowiły prawie 25% wszystkich nowych skierowańw latach 1997-2001. W Wielkiej Brytanii Hsia i wsp. wykazali podwojenie w latach 1998-2005 częstości stosowania insuliny wśród dzieci i nastolatków oraz ośmiokrotne zwiększenie częstości stosowania u nich doustnych leków przeciwcukrzycowych, co wskazuje na szybkie zwiększanie się częstości występowania cukrzycy typu 1 i typu 2, zwłaszcza wśród młodzieży. Dziewczęta należące do tej szybko powiększającej się grupy będą miały cukrzycę typu 2 w chwili osiągnięcia młodego wieku dorosłego, co zwykle odpowiada również początkowi okresu prokreacyjnego.
Wraz z pojawianiem się cukrzycy typu 2 w młodszym wieku na świadczeniodawcach opieki zdrowotnej spoczywa większa odpowiedzialność, aby sprawować optymalną opiekę nad kobietami rozważającymi ciążę, a zwłaszcza nad ich nienarodzonymi dziećmi. Ta odpowiedzialność będzie spoczywać głównie na lekarzach podstawowej opieki zdrowotnej. Obecnie częściej niż kiedykolwiek lekarze podstawowej opieki zdrowotnej będą musieli odgrywać ważną rolę w poradnictwie przedkoncepcyjnym u kobiet chorych na cukrzycę typu 2, które chcą zajść w ciążę.
Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej mogą być jedynymi, do których takie kobiety trafiają regularnie przed ciążą, w okresie zapłodnienia oraz w czasie ciąży. W związku ze zwiększającymi się ograniczeniami wydatków na opiekę zdrowotną oraz zmniejszaniem dostępnych środków, to właśnie lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, a nie ginekolodzy-położnicy, mogą być tymi, od których zależą działania prewencyjne (tj. badania cytologiczne wymazu z szyjki macicy i badanie piersi) oraz edukacja tych kobiet. Kobiety te mogą być kierowane do ginekologów-położników dopiero po zajściu w ciążę. Wyjątkowa rola oraz zakres wiedzy lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej muszą się więc stale poszerzać, aby obejmować aktywne poradnictwo w okresie przedkoncepcyjnym. To poradnictwo obejmuje znajomość właściwych wartości hemoglobiny A1C (HbA1C) i stężenia glukozy we krwi przed zapłodnieniem, ryzyka dla płodu związanego ze zwiększonymi wartościami HbA1C i glukozy, leczenia stosowanego przed i po porodzie, schematów farmakoterapii bezpiecznych i właściwych dla kobiet chorych na cukrzycę typu 2 chcących zajść w ciążę, a także odpowiedniego przesiewowego wykrywania i monitorowania powikłań związanych z ciążą. Ważne jest również, aby kobiety znały ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 u ich dziecka w ciągu jego całego życia. Dostarczanie tych informacji pacjentkom oraz dążenie do osiągnięcia tych celów leczenia przed zapłodnieniem spowoduje poprawę wyników leczenia zarówno u matek, jaki dzieci.