Streszczenie
Obecnie można wyróżnić dwie grupy leków inkretynowych: inhibitory dipeptydylopeptydazy 4 (sytagliptyna i saksagliptyna) i agonistów receptora glukagonopodobnego peptydu 1 (eksenatyd i liraglutyd). Chociaż zastosowanie tych leków charakteryzują podobne korzyści – zwłaszcza małe ryzyko hipoglikemii – różnią się jednak farmakologią, skutecznością, profilem bezpieczeństwa oraz aspektami klinicznego zastosowania.
Wprowadzanie nowych form leczenia do codziennej praktyki wymaga ostrożnego uwzględnienia ich praktycznych zastosowań oraz miejsca w aktualnym modelu leczenia cukrzycy. Terapie inkretynowe u części chorych na cukrzycę typu 2 mogą się okazać szczególnie korzystne, natomiast w niewielkiej grupie chorych na cukrzycę typu 2 należy unikać tej grupy leków. Odpowiednia edukacja lekarzy i chorych na temat korzyści i zasad praktycznych terapii inkretynomimetykami wykaże, że leki te będą jednym z cennych środków w leczeniu chorych na cukrzycę typu 2.
Wprowadzenie
Cukrzycę typu 2 charakteryzuje stopniowo pogarszająca się czynność komórek β w warunkach insulinooporności tkanek obwodowych. Skutkuje to narastającą hiperglikemią oraz rozwojem towarzyszących jej powikłań cukrzycy, takich jak retinopatia cukrzycowa, nefropatia i choroby układu sercowo-naczyniowego. Wczesne rozpoczęcie i intensyfikacja terapii w połączeniu z edukacją chorego zapewniającą jego aktywny i samodzielny udział w leczeniu i są kluczowymi elementami postępowania w cukrzycy typu 2.
Ograniczenia, jakie stwarzają aktualnie dostępne środki, są przyczyną suboptymalnej kontroli metabolicznej (2/3 chorych nie osiąga zalecanych przez standardy celów kontroli glikemii), a ich stosowanie wiąże się także z wieloma działaniami niepożądanymi. Na przykład insulina, tiazolidynediony i pochodne sulfonylomocznika powodują przyrost masy ciała, co osłabia wysiłki zachęcające chorych do osiągnięcia i utrzymania prawidłowej masy ciała. Ponadto ryzyko hipoglikemii związane z dotychczasowym leczeniem może zmniejszyć zaufanie chorego oraz przestrzeganie przez niego zaleceń. Gorsze przestrzeganie zaleceń może być również spowodowane stosowaniem schematów składających się z kilku dawek w ciągu dnia oraz koniecznością prowadzenia regularnej samokontroli glukozy we krwi. Wszystkie wymienione problemy są barierą dla osiągnięcia celów leczniczych.
Ostatnio stworzono nową grupę leków, która wykorzystuje wiedzę o roli układu inkretynowego w regulacji metabolizmu glukozy. Leki te pozwolą pokonać omówione powyżej ograniczenia terapii hipoglikemizującej. Z tego powodu leczenie inkretynomimetykami uważane jest przez towarzystwa diabetologiczne za wartościowy element terapii hipoglikemizującej w stopniowanym schemacie leczenia cukrzycy typu 2 prezentowanym w aktualnych standardach.
Wprowadzenie nowych leków do codziennej praktyki klinicznej wymaga jasnego zrozumienia ich praktycznych zastosowań. Oznacza to konieczność określenia miejsca inkretynomimetyków w standardach leczenia cukrzycy typu 2, korzyści związanych z ich stosowaniem, a także wynikającego z tego ryzyka. Należy również określić, którzy chorzy odniosą największy pożytek, a u których należy unikać ich podawania. Niniejszy artykuł stara się przedstawić te zagadnienia.