Streszczenie
Wyzwań w terapii cukrzycy jest wiele. Chorzy zazwyczaj wymagają leków doustnych, insuliny lub obu w celu wyrównania glikemii. Leki te wymagają ostrożnego dawkowania i monitorowania pod kątem występowania działań niepożądanych. Co więcej, prowadzący leczenie muszą edukować i motywować swoich pacjentów do kontrolowania wartości glikemii, przestrzegania ograniczeń w spożyciu węglowodanów i intensywnej samokontroli w celu optymalnego leczenia cukrzycy. Taki sposób leczenia pozwala zminimalizować ryzyko rozwoju przewlekłych powikłań cukrzycy, takich jak choroby mikro- i makronaczyniowe.
Oprócz zwykłych wyzwań cukrzyca stwarza dodatkowe problemy związane ze zmianami farmakoterapii, zabiegami chirurgicznymi i współwystępowaniem innych chorób. Może to prowadzić do ostrej dekompensacji kontroli glikemii nawet prawidłowo wcześniej wyrównanej. Ostre powikłania, takie jak cukrzycowa kwasica ketonowa (diabetic ketoacidosis, DKA) i nieketonowy hiperglikemiczny zespół hipermolalny (hyperglicemic hyperosmolar state, HHS) mogą bezpośrednio zagrażać życiu i powinny być intensywnie leczone.
Chociaż dla lekarzy istotne jest rozumienie metod leczenia ostrych powikłań cukrzycy, być może nawet ważniejsza jest dobra orientacja w sposobach unikania ostrej hiperglikemii. Do trzech najczęstszych przyczyn niewyrównania cukrzycy należą choroby współistniejące, uraz lub zabieg chirurgiczny i zastosowanie glikokortykosteroidów.
Wyrównanie hiperglikemii u hospitalizowanych chorych na cukrzycę może sprawiać dodatkowe problemy. Około 12-25% tych chorych ma cukrzycę, a liczba przypadków noworozpoznanych podczas hospitalizacji w latach 1980-2003 wzrosła 2,3 razy do 5,1 miliona. Powstało wiele badań na temat związku hiperglikemii z niekorzystnymi zdarzeniami związanymi z hospitalizacją, ale badania interwencyjne, które miały zmniejszyć takie komplikacje za pomocą intensywnego leczenia hiperglikemii, przyniosły różne wyniki. Ta część serii artykułów poświęconych fundamentom opieki diabetologicznej stanowi przegląd zaleceń postępowania z chorymi na cukrzycę w szczególnych sytuacjach w trakcie leczenia ambulatoryjnego i hospitalizacji.