Co zrobić, jeśli u kobiety z grupy małego ryzyka stwierdzimy krótką szyjkę macicy

Odpowiedź. Jeśli w badaniu USG przez powłoki brzuszne stwierdza się, że długość szyjki macicy może być nieprawidłowa lub widoczne jest wpuklanie się pęcherza płodowego do kanału szyjki macicy, należy wykonać przezpochwowe badanie USG przez wyszkolonego diagnostę, po opróżnieniu pęcherza moczowego przez pacjentkę (ryc. 1). Długość szyjki macicy jest odwrotnie proporcjonalnie związana z ryzykiem porodu przedwczesnego. Punktem, w którym szyjka staje się „krótka”, określa się długość poniżej 10 centyla. W 22-24 tygodniu ciąży 10 centyl oznacza długość 25 mm, w 16-22 tygodniu − punkt odcięcia stanowi długość 30 mm.
Ponieważ w grupie pacjentek małego ryzyka, takich jak pierworódki w ciążach pojedynczych poród przedwczesny występuje rzadko, większość kobiet, u których przypadkowo stwierdzimy krótką szyjkę macicy, wcale nie urodzi przedwcześnie. Ryzyko porodu przed 35 tygodniem ciąży po stwierdzeniu krótkiej szyjki macicy u pacjentek z grupy małego ryzyka wynosi 14% (tzw. dodatnia wartość predykcyjna).
Do tej pory żadne mocne dowody nie wykazały, aby jakakolwiek interwencja zmniejszała ryzyko porodu przedwczesnego u kobiet z grupy małego ryzyka, u których długość szyjki macicy w drugim trymestrze ciąży wynosi mniej niż 19 mm. Chociaż badacze przypuszczali, że założenie szwu szyjkowego w takiej sytuacji może przynosić korzyści, to żadne badanie kliniczne ani metaanaliza wykonanana podstawie tych badań nie wykazały zmniejszenia ryzyka porodu przedwczesnego po założeniu szwu szyjkowego u pacjentek bez objawów klinicznych należących do grupy małego ryzyka, których długość szyjki wynosi mniej niż 25 mm.
Rozważano zastosowanie progesteronu jako potencjalnej metody leczenia zmniejszającej ryzyko porodu przedwczesnego u kobiet z grupy dużego ryzyka, w tym tych z krótką szyjką macicy. Ukończono tylko jedno badanie randomizowane dotyczące tego zagadnienia, jednak dotyczyło ono zróżnicowanej grupy pacjentek małego i dużego ryzyka, a do udziału zostały włączone tylko pacjentki, których szyjka macicy miała długość 15 mm lub mniej. W tej grupie kobiet progesteron zmniejszał prawdopodobieństwo porodu przedwczesnego przed 34 tygodniem ciąży (ryzyko względne 0,56; 95% przedział ufności 0,36-0,86). Mimo że trwa randomizowane badanie kontrolowane dotyczące profilaktycznego stosowania progesteronuu pierwiastek, których szyjka ma mniej niż 30 mm długości, prowadzone za pośrednictwem NICHD MFMU Network, jego wyniki nie będą dostępne w najbliższej przyszłości.