Streszczenie
W celu usystematyzowania metod leczenia oraz wskazania zagrożeń i korzyści terapii hormonalnej, terapii estrogenowej (ETZ) i złożonej terapii estrogenowo-progestagenowej (EPT) NAMS uaktualniło stanowisko z 2008 roku, opierając się na naukowych publikacjach z ostatnich lat. Raport opublikowany w 2010 roku podkreśla znaczenie ostatnich danych w odniesieniu do raka piersi, związanego z wiekiem osłabienia funkcji poznawczych, otępienia, choroby wieńcowej, udaru oraz odstawienia terapii. Dokument zawiera również nowe stanowisko dotyczące raka jajnika i płuc. Pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej NAMS pod adresem www.menopause.org/PSHT10.pdf.
Ocena korzyści i zagrożeń
Dostępne dane świadczą o tym, że potencjalne całkowite ryzyko stosowania HTZ jest niewielkie. Rosnąca liczba dowodów wskazuje też, że korzyści i zagrożenia zależą od rodzaju stosowanych estrogenów i progestagenów, drogi podania, czasu trwania terapii, współistnienia chorób towarzyszących, wieku w momencie wejścia w okres menopauzy, przyczyny wystąpienia menopauzy, czasu, jaki upłynął od jej rozpoznania oraz uprzednio stosowanego leczenia hormonalnego. Najnowsze dane sugerują rozpoczynanie terapii hormonalnej w krótkim czasie od wystąpienia objawów menopauzy. U kobiet wcześniej nieleczonych wskaźnik korzyści względem ryzyka staje się mniej korzystny wraz z wiekiem oraz upływem czasu od wejścia w okres menopauzy. Terapia hormonalna wydaje się bardziej akceptowana przez młodsze kobiety i jeśli jest stosowana krótko oraz mniej akceptowana przez kobiety starsze i jeśli trwa długo. Jeżeli rozpoczyna się leczenie hormonalne w niedługim czasie po wystąpieniu objawów menopauzalnych, to może ono obniżyć całkowitą śmiertelność, ale rozpoczęcie terapii u kobiet w wieku 60 lat i starszych nie przynosi już tej korzyści.
Objawy naczynioruchowe i pochwowe. Umiarkowane i ciężkie objawy naczynioruchowe, takie jak uderzenia gorąca i nocne poty, są podstawowym wskazaniem do rozpoczęcia terapii hormonalnej. Najskuteczniejsza jest terapia samymi estrogenami, bądź w połączeniu z progestagenem.
Postępowanie to jest też najskuteczniejszym sposobem leczenia atrofii pochwy i sromu. Rzadziej stosowane, mniejsze niż dotychczasowe dawki estrogenów często przynoszą satysfakcjonujące wyniki, chociaż niektóre schematy ogólnoustrojowe prowadzone bardzo małymi dawkami mogą nie przynieść pożądanej poprawy. W izolowanej atrofii moczowo-płciowej zaleca się dopochwową estrogenoterapię miejscową.
Ogólna lub miejscowa terapia estrogenowa może usuwać objawy dyspareunii (bolesność podczas współżycia). W leczeniu innych zaburzeń funkcji seksualnych, w tym zmniejszonego libido, nie zaleca się stosowania wyłącznie terapii hormonalnej.
Dodaj do ulubionych