Streszczenie
Rozwój technik obrazowania ultrasonograficznego oraz wprowadzenie rutynowych badań ultrasonograficznych w czasie ciąży sprawiły, że częściej i dokładniej niż w przeszłości rozpoznawane są wewnątrzbrzuszne torbielowate guzy u płodu. Zwykle obecność tego rodzaju zmiany podejrzewa się po raz pierwszy w trakcie oceny jamy brzusznej płodu, kiedy niezależnie od spodziewanych obszarów bezechowych odpowiadających pęcherzowi moczowemu i żołądkowi stwierdza się obecność torbielowatego guza. Często następuje to w trakcie rutynowej oceny anatomii płodu wykonywanej około 18-20 tygodnia ciąży.
Takie rozpoznanie może zaniepokoić zarówno pacjentkę, jak i lekarza, który zwykle w swojej codziennej praktyce nie spotyka się z takimi przypadkami.
Kluczem do diagnostyki różnicowej jest układ, który podejrzewamy o miejsce wyjścia torbieli oraz płeć płodu. Potencjalnie tego rodzaju torbiel może wywodzić się z układu rozrodczego, jelita, krezki lub innych narządów. Najczęstszym miejscem występowania guzów jamy brzusznej jest układ moczowy, jednak w rozważaniach w tym artykule pominięto nerki, cewkę moczową i pęcherz moczowy.
Torbiele jajnika
Torbiele jajników u płodu mają zwykle charakter łagodnych zmian czynnościowychi rzadko występują przed 23 tygodniem ciąży, ponieważ ich obecność wiąże się z hormonalną stymulacją pochodzenia matczynego i łożyskowego (ryc. 1). Torbiel może być ruchoma i sprawiać wrażenie „wędrującej” w trakcie badania. Opisywano guzy o powierzchni przekroju do 10 cm2. Podobnie jak u dorosłych, obecność ech wewnętrznych lub poziomów płynu sugeruje skręt lub krwawienie w obrębie guza. Choć rzadko, torbiel może pęknąć lub spowodować niedrożność jelit lub ich niedokrwienie. Jeśli dochodzi do zewnętrznego ucisku na jelita, obserwuje się wielowodzie.
Leczenie jest zachowawcze i zależy od rozmiarów guza, objawów oraz występowania powikłań. Guzy wielkości 4-5 cm wiążą się z 50-78% ryzykiem skrętu i zwykle wymagają usunięcia po urodzeniu. Ze względu na ryzyko nawrotu oraz niepewność co do złośliwości zmiany nie zaleca się aspiracji zawartości torbieli u płodu. Poza tym w przypadku prostej torbieli jajnika możliwa jest samoistna jej regresja. Jeśli podejrzewa się krwawienie do wnętrza torbieli, zwykle rozważa się jej usunięcie niezależnie od rozmiarów, ponieważ towarzyszy mu duże ryzyko skrętu. Torbiel o mieszanej echogeniczności (tzn. z przegrodami i elementami litymi) zwykle wymaga usunięcia ze względu na jej potencjalnie złośliwy charakter.
Dodaj do ulubionych