Streszczenie
Rozwój technik obrazowania przyniósł postęp w wiedzy o neurobiologicznych przyczynach zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego. W centrum zainteresowania znajdują się istotne dla praktyki klinicznej badania na temat wpływu terapii oraz jej skuteczności. Objawy natręctw pojawiające się w chorobach neurologicznych, na przykład z zajęciem zwojów podstawy lub części czołowej mózgu, wskazują na ważną rolę pewnych rejonów mózgu w patogenezie tego zaburzenia, jak również są podstawą i celem nowoczesnych badań obrazowych.
Wyniki badań obrazowych
Czynnościowe badania obrazowe wskazują na zmiany w strukturach korowo-prążkowiowych, m.in. korze oczodołowo-czołowej (OFC), przedniej części kory obręczy (ACC) i zwojach podstawy, jak również we wzgórzu, które to miejsca odgrywają główną rolę w powstawaniu objawów zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD). I tak na przykład jądro ogoniaste okazało się istotną strukturą w patologii tego zaburzenia, co stwierdzono po zaobserwowaniu, że u osób z ogniskowym uszkodzeniem/zniszczeniem w obrębie prążkowia często występują natręctwa. Ponadto stwierdzono, że w terapii opornego na leczenie zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego skuteczna jest głęboka stymulacja mózgu obszaru brzusznego prążkowia.
Zaburzenia funkcji czołowych
Za zaburzeniami w zakresie funkcji czołowych przemawia to, że chorym cierpiącym na OCD często sprawiają trudności takie zadania, jak na przykład kontrola zachowania, giętkość myślenia i hamowanie reakcji, jak również opracowywanie informacji związanych z nagrodą względnie informacją zwrotną, do wykonania których zaangażowane są części czołowe mózgu. Kora oczodołowo-czołowa (OFC) odgrywa główną rolę w emocjonalno-motywacyjnej integracji zachowania, jak również w ocenie moralnej i etycznej. Nieadekwatne sposoby zachowania są hamowane lub tłumione. Ponadto, OFC bierze udział w opracowywaniu informacji związanych z nagrodą. Osoby z uszkodzeniem w tym obszarze często ujawniają społecznie nieodpowiednie zachowania i nie potrafią adekwatnie ocenić kontekstu danej sytuacji.