Streszczenie
Girgis i wsp. prezentują wyjątkowe 9-letnie naturalistyczne badanie prospektywne, w którym od początku zastosowano losowe przyporządkowanie pacjentów z pierwszym epizodem schizofrenii do grup leczonych klozapiną lub chlorpromazyną. Opublikowano bardzo niewiele takich długoterminowych prospektywnych badań dotyczących leków przeciwpsychotycznych. Zespół badawczy zasługuje na pochwałę za podjęcie ogromnego wysiłku. W badaniach dotyczących pierwszego epizodu schizofrenii stwierdzano niewiele różnic między lekami przeciwpsychotycznymi, za co odpowiadał efekt sufitu wynikający z dużego odsetka remisji – 78% w badaniu Girgisa i wsp. W okresie prepsychotycznym u znaczącej liczby pacjentów z pierwszym epizodem dochodziło do remisji bez leczenia farmakologicznego, a mniej więcej u 20% badanych nie następował drugi epizod. Ostatnio przy analizowaniu długoterminowych badań (takich jak badanie Girgisa i wsp.) brano pod uwagę wszystkich chorych, niezależnie od tego, czy pozostawali w grupie leczonej tym lekiem, do którego zostali od początku przyporządkowani, czy zmienili lek na inny albo pozostali bez leczenia. Autorzy porównali to podejście do wyścigu samochodowego między Alaską a Argentyną, w którym kierowcy na zasadzie losowego przyporządkowania otrzymują bardzo drogi model BMW lub najtańszego forda. Jeżeli samochód zepsuł się podczas wyścigu, kierowca mógł wybrać między BMW (uwaga: firma BMW jest fundatorem Technische Universität München) i fordem jako samochodami zastępczymi. Wiele fordów szybko się zepsuło, a kierowcy zawsze wymieniali je na BMW. W ten sposób tylko 29 osób (18%) z 160 uczestników pozostało w badaniu Girgisa i wsp. w grupie, do której zostali przypisani od początku, co mogło ograniczać skutki działania początkowo wybranego dla nich leku. Rozczarowujące, że nawet najskuteczniejszy lek przeciwpsychotyczny, jakim jest klozapina, nie spowodował długotrwałych korzyści.