Praktyczne aspekty histerektomii wykonywanej podczas cięcia cesarskiego: kiedy, dlaczego i jak

Histerektomia wykonana podczas cięcia cesarskiego i w okresie poporodowym jest zabiegiem często przeprowadzanym w trybie pilnym w przypadku ciężkiego krwotoku z macicy w sytuacji, gdy terapia zachowawcza nie przynosi pożądanych rezultatów. Operacje takie mogą się bardzo różnić. Histerektomię podczas cięcia cesarskiego wykonuje się bezpośrednio po porodzie w przypadku ciężkiego krwotoku lub, w rzadszych przypadkach, jako planowaną procedurę w terapii istniejących wcześniej schorzeń ginekologicznych. Histerektomia w okresie poporodowym jest wykonywana po porodzie drogami natury w przypadku późnego krwotoku lub powikłań związanych z zakażeniem. W różnych badaniach określano częstość wykonywania histerektomii okołoporodowej na 0,04-0,23% porodów. Wnioski z badań dotyczących całkowitej liczby histerektomii okołoporodowych i trendów w tym zakresie są sprzeczne, zależą od populacji i okresu objętego badaniem. W populacyjnym badaniu kliniczno-kontrolnym, w którym analizowano dane z rejestru urodzeń w Stanie Waszyngton, Bodelon i wsp. wykazali, że liczba takich przypadków rośnie. Z przeglądu 896 histerektomii wykonanych w latach 1987-2006 wynika, że wskaźnik wykonywanych histerektomii wzrósł z 0,25 na 1000 porodów w 1987 roku do 0,82 w 2006 roku.
Histerektomia wykonywana w wyniku powikłań okołoporodowych wiąże się ze znaczną zachorowalnością i śmiertelnością, jak również z dodatkowymi kosztami opieki medycznej związanymi z wydłużoną hospitalizacją, potrzebą leczenia pacjentki na oddziale intensywnej terapii, przy użyciu produktów krwiopochodnych oraz przy uwzględnieniu konieczności przeprowadzenia potencjalnych dodatkowych procedur operacyjnych. Ponadto, szczególnie w nieprzewidzianych przypadkach, może ona prowadzić też do znacznego stresu emocjonalnego u pacjentek oraz stwarzać pretekst do potencjalnych pozwów sądowych.
Czynnikami ryzyka histerektomii okołoporodowej są: atonia macicy, pęknięcie macicy, nieprawidłowe zagnieżdżenie łożyska oraz wcześniejsze cięcie cesarskie. Wykazano, że ryzyko związane z przebytym uprzednio cięciem cesarskim rośnie wraz ze wzrostem liczby cięć – stwierdzono, że u kobiet, u których przeprowadzano histerektomię okołoporodową, prawdopodobieństwo, że przebyły co najmniej dwa porody przez cięcie cesarskie było 18 razy większe. Biorąc pod uwagę wyraźny wzrost odsetka porodów przez cięcie cesarskie w Stanach Zjednoczonych i towarzyszący mu wzrost występowania nieprawidłowego zagnieżdżenia łożyska, a zwłaszcza wzrost liczby przypadków łożyska przyrośniętego, oczekuje się, że lekarze położnicy coraz częściej będą spotykali się z takimi nagłymi przypadkami.