Przebieg ciąży i porodu u pacjentki po leczeniu raka szyjki macicy i dysplazji sromu – opis przypadku

Praca przedstawia przypadek 31-letniej pacjentki leczonej z powodu raka przedinwazyjnego szyjki macicy i dysplazji sromu VIN 3, u której udało się zachować funkcje rozrodcze. Na przykładzie prezentowanej pacjentki w artykule omówione zostały sposoby postępowania w przypadku wykrycia stanów przedrakowych oraz nowotworów inwazyjnych szyjki macicy i sromu u kobiet w ciąży, a także sposób prowadzenia ciąży u kobiet z wywiadem wspomnianych nowotworów. Każda ciąża uzyskana w tej grupie kobiet powinna być traktowana jako wysokiego ryzyka.

Do uznanych czynników ryzyka raka szyjki macicy należą: zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego, wiek, wczesne rozpoczęcie współżycia płciowego, duża liczba partnerów seksualnych, duża liczba porodów, palenie tytoniu, niski status socjoekonomiczny, stwierdzona wcześniej patologia w badaniu cytologicznym, partnerzy zwiększonego ryzyka (niemonogamiczni, zakażeni HPV). Prawdopodobne czynniki ryzyka to: wieloletnie stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych, niewłaściwa dieta (np. niedobór witaminy C), zakażenie HIV, stany zapalne narządu płciowego, choroby przenoszone droga płciową inne niż HPV (np. chlamydia, rzęsistek, wirus opryszczki HSV-2).
Rak sromu jest chorobą rzadką i stanowi 2,5-5% wszystkich nowotworów złośliwych narządu płciowego kobiety. Jest nowotworem występującym głównie u starszych kobiet, chociaż 30% przypadków raka sromu rozwija się ze śródnabłonkowej neoplazji (VIN), której przyczyną jest przewlekłe zakażenie HPV – stąd dwa szczyty zachorowań charakterystyczne dla tego nowotworu: 65-70 i 40 rok życia. Wyróżnia się dwa typy raka kolczystokomórkowego sromu: wysokozróżnicowany, rogowaciejący SCC (squamous cell carcinoma) – częstszy, rozwijający się na podłożu liszaja twardzinowego lub zróżnicowanej śródnabłonkowej neoplazji sromu oraz typ nierogowaciejący – związany z zakażeniem onkogennymi typami HPV 16 i 184 i poprzedzany występowaniem dysplazji sromu (VIN) typu brodawkowatego lub bazaloidalnego. Zarówno w progresji CIN, jak i VIN do zmian nowotworowych istotną rolę odgrywa układ odpornościowy. Zmiany te mogą ustępować samoistnie lub ulegać progresji do nowotworów przed- i inwazyjnych. Badania molekularne dowiodły, że w dysplazji sromu dochodzi do zaburzeń ekspresji cząsteczek adhezyjnych, które są także charakterystyczne dla procesu inwazyjnego. 
Problemem w leczeniu i monitorowaniu chorych zakażonych typami onkogennymi HPV jest mnogość ognisk zakażenia. Opisano, że u 22% kobiet z dysplazją sromu powstałą na skutek zakażenia HPV współistnieje dysplazja szyjki macicy. W innych badaniach stwierdzono, że u około 71% kobiet z VIN powstałą na skutek zakażenia HPV istnieje śródnabłonkowa neoplazja pochwy, dysplazja szyjki macicy lub rak szyjki macicy, lub te zmiany występowały u tych kobiet w przeszłości.