Neurologiczne objawy zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, dyselektrolitemii i zaburzeń endokrynologicznych

KWASICA ODDECHOWA
Chociaż u osób z niewydolnością oddechową główny problem neurologiczny stanowi uszkodzenie układu nerwowego na skutek niedotlenienia i niedokrwienia, istotną kwestią jest niezwłoczne wykrycie nieprawidłowych stężeń PaCO₂ i wartości pH krwi. Kwasica oddechowa jest stanem, który definiuje się jak obecność kwasicy (pH surowicy <7,36), wtórnej do wzrostu stężenia PaCO₂ we krwi (PaCO₂ >45 mm Hg). Szybkość narastania i nasilenie kwasicy i hiperkapnii wpływa na ciężkość uszkodzenia nerwowego, a ponieważ dwutlenek węgla łatwo dyfunduje przez barierę krew-mózg, częstość występowania zaburzeń neurologicznych u osób z kwasicą oddechową jest większa niż w przypadku kwasicy metabolicznej. Drżenie kończyn o charakterze trzepotania (asterixis), drżenie drobnofaliste, senność i objawy dysfunkcji móżdżku są głównymi objawami neurologicznymi kwasicy oddechowej i narastają wraz ze wzrostem stężenia jonów wodorowych i dwutlenku węgla we krwi. Nieleczona kwasica może prowadzić do śpiączki. Stężenie PaCO₂ powyżej 50 mm Hg może powodować zaburzenia mózgowego przepływu krwi, prowadząc do rozszerzenia naczyń mózgowych i wynikającego z tego wzrostu ciśnienia śródczaszkowego, opisywanego w zespołach hipowentylacji. Objawy wynikające ze wzrostu ciśnienia śródczaszkowego obejmują ból głowy, nasilający się w nocy lub we wczesnych godzinach rannych, dezorientację i zaburzenia widzenia, od zamglenia obrazu do ślepoty. Dodatkowe nieprawidłowości stwierdzane w badaniu neurologicznym obejmują obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, zanik nerwu wzrokowego, wzrost ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego lub, w większości ciężkich przypadków, objawy wskazujące na zagrożenie wgłobieniem mózgu, takie jak zmiany wielkości źrenic lub cechy uszkodzenia górnego neuronu ruchowego. Zaburzenia struktury snu są często obserwowane u pacjentów z kwasicą i wynikają z przyczyn leżących u podstawy niewydolności oddechowej i zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej. Zwykle w przypadku skutecznego leczenia niewydolności oddechowej i normalizacji stężenia dwutlenku węgla we krwi nasilenie wielu z tych objawów klinicznych się zmniejsza. Korekcja zaburzeń musi być jednak stopniowa, ponieważ przy gwałtownym spadku stężenia CO₂ może niewystarczyć czasu na wydzielenie dostatecznej ilości kompensujących dwuwęglanów. Dochodzi wówczas do zasadowicy metabolicznej, która może skutkować napadami padaczkowymi.