Rola chirurgii bariatrycznej w leczeniu niepłodności kobiecej

W jednym z badań z udziałem 500 kobiet poddanych leczeniu niepłodności z użyciem nasienia od dawców stwierdzono 30% zmniejszenie wskaźnika zapłodnień wraz z każdym zwiększeniem o 0,1 punktu wartości wskaźnika talia-biodra. Kobiety otyłe rzadziej zachodzą w ciążę w sposób naturalny, a gdy są leczone z powodu niepłodności, wymagają większych dawek gonadotropin i dłuższej stymulacji jajników w celu osiągnięcia planowanego wskaźnika ciąż. Otyłość wpływa również niekorzystnie na przebieg ciąży i wiąże się ze zwiększonym ryzykiem cukrzycy ciążowej, nadciśnienia tętniczego, stanu przedrzucawkowego, konieczności indukowania porodu i wykonania cięcia cesarskiego, powikłań znieczulenia, powikłań okołooperacyjnych i dłuższego pobytu w szpitalu. Wśród dzieci urodzonych przez otyłe matki częściej stwierdza się choroby cewy nerwowej, wady serca, makrosomię, częściej też dochodzi do zgonu płodu. Te powikłania z kolei mogą się wiązać z występowaniem w dzieciństwie otyłości, zaburzeń wzrostu i częstszymi przyjęciami na oddziały intensywnej opieki.
Tradycyjne metody zmniejszania masy ciała są mniej skuteczne niż chirurgia bariatryczna pod względem możliwości uzyskania i utrzymania długotrwałej utraty masy ciała. Coraz częściej kobiety w wieku reprodukcyjnym rozważają poddanie się operacji bariatrycznej przed rozpoczęciem leczenia niepłodności, ale nie opracowano jasnych wytycznych, w jaki sposób wykorzystywać te metody w celu uzupełnienia leczenia niepłodności. Chirurgia bariatryczna pozwala na utratę około 15-30% masy ciała i utrzymanie tego wyniku przez długi czas. Również istotnie zmniejsza koszty opieki zdrowotnej i leczenia chorób towarzyszących otyłości, takich jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, bezdech senny i pewne rodzaje nowotworów. W metaanalizie obejmującej 22 000 pacjentów poddanych operacjom bariatrycznym stwierdzono, że cukrzyca ustąpiła całkowicie u 76,8%, hiperlipidemia zmniejszyła się u 70%, nadciśnienie tętnicze ustąpiło u 61%, a obturacyjny bezdech podczas snu w 86% przypadków.
W większości przypadków zmniejszyło się również nasilenie towarzyszących chorób psychicznych. W ośrodkach leczenia otyłości oferowane są przesiewowe badania psychologiczne i pomoc pacjentom, którzy podejmują trudną decyzję poddania się leczeniu operacyjnemu w sytuacji, gdy zawiodły tradycyjne metody zmniejszania masy ciała.
Liczba kobiet poszukujących możliwości poddania się operacji bariatrycznej znacznie przekracza liczbę mężczyzn, mniej więcej w stosunku trzy do jednego, a 70% z nich to kobiety w wieku rozrodczym. Wiele kobiet poszukujących tej możliwości leczenia robi to w nadziei na poprawę płodności. Chirurgia bariatryczna u młodych kobiet z otyłością patologiczną (III klasa otyłości według Światowej Organizacji Zdrowia, BMI>40 kg/m²) ma na celu normalizację stanu metabolicznego i rozwoju psychospołecznego, zwiększenie płodności i poprawę wyników ciąż, jak również osiągnięcie prawidłowej masy ciała i prawidłowy rozwój metaboliczny dzieci. Według obecnych wytycznych chirurgia bariatryczna przeznaczona jest dla pacjentów z BMI>40 kg/m² lub BMI>35 kg/m² z chorobami towarzyszącymi otyłości. U dorosłych z BMI>50 kg/m² chirurgia bariatryczna powinna być traktowana jako leczenie pierwszego wyboru.