Streszczenie
Uszkodzenia dróg moczowych stanowią powikłanie około 1% wszystkich operacji ginekologicznych. Na każde uszkodzenie moczowodu przypada 5 uszkodzeń pęcherza moczowego. Ponadto do takich uszkodzeń dochodzi podczas 0,28% wszystkich cięć cesarskich, trzykrotnie częściej w trakcie kolejnych cięć. Podczas cięcia cesarskiego uszkodzenia moczowodu zdarzają się w mniej niż 0,1% przypadków. Uszkodzenia dróg moczowych występują rzadko, są jednak powikłaniami budzącymi obawę. Poważny problem stwarzają uszkodzenia dolnych dróg moczowych. Jeśli nie zostaną rozpoznane, mogą być tragiczne w skutkach i wyjątkowo niebezpieczne, drastycznie pogarszają jakość życia chorych. Bywają również przedmiotem spraw sądowych.
Powikłania wynikające z opóźnienia w ustaleniu rozpoznania uszkodzeń to: częściowa lub całkowita utrata czynności nerki, powstanie przetoki, ryzyko związane z dodatkowymi zabiegami naprawczymi oraz ogólny zły wynik leczenia.Wykrycie uszkodzenia podczas pierwotnej operacji i podjęcie działań naprawczych w tym samym znieczuleniu przynoszą zwykle dobry wynik. Wszyscy operujący ginekolodzy muszą znać metody zapobiegania uszkodzeniom dróg moczowych, a także sposoby ich rozpoznawania w trakcie i po operacji.
W dalszej części omówiono występowanie uszkodzeń dróg moczowych, ich najczęstsze umiejscowienie, techniki zapobiegania oraz wczesne rozpoznawanie jawnych i ukrytych uszkodzeń powstałych podczas operacji ginekologicznych, przede wszystkim uszkodzeń moczowodów. Oceniono też ważną rolę śródoperacyjnej cystoskopii w wykrywaniu uszkodzeń.
Częstość występowania
Przed rozpoczęciem wykorzystywania śródoperacyjnej cystoskopii częstość występowania uszkodzeń pęcherza moczowego oceniano na 1,8% w trakcie histerektomii wykonywanych z dostępu brzusznego, 0,4% w trakcie histerektomii z dostępu przez pochwę oraz 0,14-0,94% w trakcie cięcia cesarskiego. Opisywana częstość uszkodzeń moczowodów podczas prostych operacji w obrębie miednicy wynosiła 0,4-2,5%, ale tylko jedną trzecią z nich rozpoznawano w trakcie zabiegu.
W końcu lat 90. ubiegłego wieku zwiększyła się rola śródoperacyjnej cystoskopii w rozpoznawaniu uszkodzeń moczowodów. Gilmour i wsp. zasugerowali, że zaniechanie rutynowego wziernikowania pęcherza moczowego podczas operacji było przyczyną przeoczenia wielu ukrytych uszkodzeń moczowodu. Opisali oni czterokrotnie częstsze wykrywanie takich uszkodzeń w ośrodkach powszechnie wykorzystujących cystoskopię w trakcie operacji ginekologicznych w porównaniu z zespołami, w których nie wykonywano cystoskopii (odpowiednio 6,2 vs 1,6 na 1000). Przedstawione przez nich wyniki świadczą o częstszym nierozpoznawaniu uszkodzeń dróg moczowych, niepodejmowaniu zabiegów naprawczych z tego powodu i zaniżonym rozpoznawaniu tego zjawiska. Te spostrzeżenia potwierdziły wyniki późniejszej analizy 13 badań, oceniających łącznie 4146 operacji w obrębie miednicy, w trakcie których rutynowo wykonywano cystoskopię. Ogólna częstość rozpoznawania uszkodzeń moczowodów wyniosła 5,8 na 1000 operacji. W żadnym z tych badań nie opisywano powikłań śródoperacyjnej cystoskopii.
Dodaj do ulubionych