Streszczenie
Od 1978 roku (rok, w którym urodziła się w Wielkiej Brytanii Louise Brown, pierwsze dziecko poczęte poza organizmem matki) setki tysięcy dzieci urodzonych w Stanach Zjednoczonych przyszły na świat dzięki zastosowaniu metod wspomaganego rozrodu (assisted reproductive technologies, ART), przede wszystkim zapłodnienia pozaustrojowego (in vitro fertilization, IVF). Chociaż początkowo dość skromna, obecnie skuteczność leczenia przekracza naturalną płodność par, w których partnerka nie przekroczyła 35 roku życia. Mimo pojawiających się wciąż doniesień sugerujących możliwy związek w wadami wrodzonymi IVF pozostaje najskuteczniejszą metodą postępowania w niepłodności.
W tym artykule przedstawiono aktualną wiedzę na temat ART w postaci, w jakiej została podsumowana w najnowszym raporcie przygotowanym przez Centers for Disease Control and Prevention (CDC) zgodnie z Fertility Clinic Success Rate and Certification Act (ustawa o skuteczności leczenia w klinikach niepłodności i ich certyfikacji) z 1992 roku. Ta ustawa nakłada na Department of Health and Human Services obowiązek opracowania modelowego programu certyfikacji laboratoriów embriologicznych, który obecnie wprowadzony jest dobrowolnie w niektórych zainteresowanych tym stanach. Realizacją programu zajmuje się CDC. Society of Assisted Reproductive Technology (SART) wspomaga kliniki IVF w gromadzeniu danych i zgłaszaniu ich do CDC, zgodnie z ustawą z 1992 roku. Ośrodki mogą także samodzielnie raportować bezpośrednio do CDC. Ponieważ CDC prowadzi szczegółową i czasochłonną weryfikację danych, włączając do analizy również kliniki leczenia niepłodności, które nie zgłaszały swoich danych przez SART, wyniki publikowane są z dużym opóźnieniem. Aktualniejsze statystyki SART dostępne są online na stronie stowarzyszenia (www.sart.org/find_frm.html).
Wyniki leczenia w zależności od wieku
W 1996 roku w Stanach Zjednoczonych przeprowadzono niemal 60 000 cykli IVF. W 2006 roku było ich już prawie 140 000. Według danych CDC dotyczących cykli ART w poszczególnych grupach wiekowych, jak można się spodziewać, w końcówce okresu rozrodczego rośnie odsetek cykli z wykorzystaniem dawstwa komórek jajowych (ryc. 1). Około 40% kobiet poddanych procedurze IVF nie przekroczyło 35 roku życia, a 20% ma więcej niż 40 lat (ryc. 2). Wśród 11% cykli przerwanych przed pobraniem komórek jajowych w 84% przyczyną była słaba odpowiedź na stymulację. Pozostałe zakończyły się wykorzystaniem podarowanych komórek jajowych (świeżych lub rozmrożonych). W mniej niż 1% cykli zastosowano obecnie zarzuconą metodę dojajowodowego transferu gamet lub zarodków (GIFT, ZIFT), wymagającą wykorzystania laparoskopii. Wielkość kliniki, odzwierciedlana przez liczbę cykli IVF, nie ma wpływu na wyniki leczenia.