Streszczenie
Odpowiednie stężenie folianów u matki jest konieczne dla zapobiegania wadom cewy nerwowej (NTD) u płodu. Niewystarczająca liczba kobiet w Stanach Zjednoczonych korzysta jednak z suplementacji kwasem foliowym w wieku reprodukcyjnym, a dieta rzadko dostarcza im wystarczającej ilości folianów, mimo że wiele produktów zbożowych jest ostatnio wzbogacanych o kwas foliowy.
Foliany a kwas foliowy
Foliany są to witaminy rozpuszczalne w wodzie, niezbędne do syntezy tymidylanu, nukleotydu purynowego, który wytwarza tymidynę, integralny składnik DNA. Foliany dostarczane z dietą najczęściej występują w ciemnozielonych warzywach liściastych, żółtkach jajek, owocach cytrusowych i warzywach strączkowych (tabela 2). Z wyjątkiem wątróbki, mięso nie jest dobrym źródłem folianów.
Różny pod względem chemicznym od folianów pochodzenia roślinnego jest kwas foliowy (kwas pteroiloglutaminowy), syntetyczny związek pozbawiony grupy metylowej niezbędnej do właściwej bioaktywności. Kwas foliowy staje się aktywny biologicznie dopiero po redukcji in vivo przez dodanie wodoru i utworzenie L-5-metylotetrahydrofolianu.
Foliany występują w żywności w postaci naturalnej lub zredukowanej (z grupą wodorotlenową). Foliany pochodzące z żywności nie są wykorzystywane wydajnie, ponieważ są nietrwałe i szybko tracą swoje właściwości w procesie przygotowania, przetwarzania i wchłaniania. Mimo syntetycznego pochodzenia kwas foliowy dostarcza 70% więcej bioaktywnegofolianu niż porównywalna ilość folianów dostarczanych z dietą. Przy obliczaniu ilości folianu pozyskanego ze wszystkich źródeł należy wziąć pod uwagę różnice we wchłanianiu folianów występujących w pożywieniu oraz syntetycznego kwasu foliowego. Normy zalecanego dobowego zapotrzebowania (recommended daily allowance, RDA) na foliany ustalone przez Institut of Medicine (IOM) są wyrażone zgodnie z równoważnikiem folianów pochodzących z diety (dietary folate equivalent, DFE), jednostką opracowaną w celu uwzględnienia różnic we wchłanianiu naturalnie występującego folianu dostarczanego z dietą oraz syntetycznego kwasu foliowego.
Foliany zapobiegają wadom cewy nerwowej
Odpowiednie stężenie folianów w surowicy matki zapewnia wydajny podział komórek zarodka i płodu. Prawidłowe średnie stężenie folianów w surowicy (>7 ng/ml) koreluje z najrzadszym występowaniem wad cewy nerwowej, takich jak bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa w odcinku lędźwiowym czy przepuklina mózgowa. Wyjątkowo duże ryzyko posiadania dziecka z wadami cewy nerwowej występuje u kobiet chorych na cukrzycę, otyłych oraz przyjmujących leki przeciwpadaczkowe. Wady cewy nerwowej powstają na skutek niedomknięcia cewy nerwowej, która tworzy się nad rozwijającym się mózgiem zarodka i rdzeniem kręgowym. Zamknięcie cewy nerwowej następuje przed 28 dniem embriogenezy (42 dni po zapłodnieniu). Z tego też powodu właściwe stężenie kwasu foliowego u matki należy zapewnić jeszcze przed ciążą.
Dodaj do ulubionych