Streszczenie

Rzeczywista zapadalność na VTE wśród kobiet w wieku rozrodczym jest często trudna do ilościowej oceny, ale na podstawie najnowszych danych wydaje się, że była ona zaniżana i mieści się raczej w zakresie 50-100 na 100 000 osobolat. Jest to dziesięć razy więcej niż powszechnie cytowane ryzyko bezwzględne u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują antykoncepcji (5 na 100 000 osobolat). Ta większa zapadalność na VTE może częściowo wynikać z lepszego projektowania badań oraz pewniejszego rozpoznawania i definiowania VTE. Pomimo wzrostu ryzyka VTE wśród kobiet w wieku rozrodczym, ryzyko bezwzględne jest wciąż małe.
Istnieje synergizm między czynnikami genetycznymi związanymi z zakrzepicą żylną (takimi jak mutacja Leiden czynnika V, mutacja 20210A genu protrombiny, niedobory białek C i S oraz antytrombiny III) a nabytymi czynnikami ryzyka (takimi jak zespół antyfosfolipidowy, ciąża, stosowanie środków antykoncepcyjnych, operacje, urazy, unieruchomienie i nowotwory złośliwe). W niniejszych wytycznych omówiono ryzyko VTE związane z antykoncepcją hormonalną oraz czynniki ryzyka, które są istotne, jeśli rozważa się wybór metody antykoncepcji oraz medyczną dopuszczalność stosowania różnych metod antykoncepcji. W brytyjskim dokumencie opisującym kryteria medycznej dopuszczalności stosowania różnych metod antykoncepcji uaktualniono ostatnio kategorie bezpiecznego stosowania antykoncepcji hormonalnej (UK Medical Eligibility Criteria, UKMEC). Szczególne znaczenie dla niniejszych wytycznych mają kategorie odnoszące się do stosowania antykoncepcji hormonalnej przez otyłe kobiety, kobiety z toczniem rumieniowatym układowym i zespołem antyfosfolipidowym oraz obecną (aktywną) VTE.
Nierandomizowane badania wskazują na zwiększone ryzyko VTE u kobiet stosujących dwuskładnikowe preparaty antykoncepcji hormonalnej (zawierające estrogen i progestagen), ale nie można wykluczyć wpływu czynników zakłócających oraz błędów oceny. Zgodnie obserwowany wzrost ryzyka wśród kobiet stosujących dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne w większości spośród 20 lub więcej badań, w których oceniano ryzyko VTE, dobitnie wskazuje, że jest to rzeczywisty rezultat. Mniej danych dotyczy ryzyka VTE w przypadku preparatów antykoncepcyjnych zawierających tylko progestagen i chociaż brak dowodów nie musi oznaczać braku działania, powszechnie przyjmuje się, że metody antykoncepcji polegające na stosowaniu tylko progestagenów nie wiążą się ze zwiększonym ryzykiem VTE.
Klinicyści doradzający kobietom w kwestii stosowania antykoncepcji hormonalnej powinni umieć przekazać im informacje na temat ryzyka VTE. Posługiwanie się odpowiednimi sformułowaniami i pisemnymi materiałami, a także przedstawienie porównania ryzyka i korzyści może ułatwić kobiecie ocenę poziomu ryzyka, który będzie dla niej do zaakceptowania. Chociaż względne ryzyko VTE rzeczywiście zwiększa się w przypadku stosowania dwuskładnikowych preparatów antykoncepcji hormonalnej, ryzyko bezwzględne u kobiet w wieku rozrodczym jest bardzo małe.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (400 KB)