Streszczenie
W rzeczywistości w dorocznym raporcie International Federation of Gynecologists and Obstetricians (FIGO) z 2006 roku podano, że 49% wszystkich przypadków raka szyjki macicy na świecie odnotowano u kobiet poniżej 49 roku życia. Jest to istotna obserwacja, biorąc pod uwagę rosnącą liczbę kobiet, które nigdy nie rodziły dzieci. Dane wskazują na potrzebę stosowania oszczędzającego płodność leczenia zachowawczego w dysplazji i raku szyjki macicy, a nawet w raku przedinwazyjnym i mikroinwazji.
Chociaż leczenie stosowane w chorobach szyjki macicy jest bardzo skuteczne, niesie ze sobą również ryzyko uszkodzenia szyjki, które w przyszłości może skutkować powikłaniami natury ginekologicznej i położniczej, łącznie z niewydolnością szyjki macicy, porodem przedwczesnym i małą masą urodzeniową noworodka. Ten artykuł stanowi przegląd technik destrukcyjnych i operacyjnych stosowanych w leczeniu chorób szyjki macicy, ich potencjalnych skutków niepożądanych wpływających na funkcje rozrodcze i płodność oraz wskazówek pochodzących z publikacji poświęconych wyborowi terapii w celu minimalizowania choroby podstawowej i zwiększenia prawdopodobieństwa uzyskania dobrego wyniku ginekologicznego i położniczego.
Metody leczenia chorób szyjki macicy
W zależności od charakteru i rozległości CIN w leczeniu szyjki macicy można stosować metody destrukcyjne lub operacyjne usunięcie strefy przekształceń nabłonkowych (transformational zone, TZ). Do metod niszczących należą krioterapia, waporyzacja laserowa lub elektrokoagulacja kulką elektryczną. Metody operacyjne to konizacja laserowa, konizacja zimnym nożem oraz szerokie wycięcie strefy przekształceń nabłonkowych pętlą elektryczną (large loop excision of the transformation zone, LLETZ) lub inaczej zabieg wycięcia zmiany pętlą elektrochirurgiczną (loop electrosurgical excision procedure, LEEP). (Opisy poszczególnych zabiegów można znaleźć w tabeli).
Usunięcie operacyjne zapewnia możliwość dokładnej oceny histopatologicznej preparatu, łącznie z oceną marginesu zmiany chorobowej i jednocześnie oszczędza zdolność rozrodczą. Wśród dodatkowych korzyści można wymienić mały koszt zabiegu, ambulatoryjny charakter procedury, krótki czas trwania zabiegu i jego prostotę oraz wysoki wskaźnik zadowolenia pacjentek z leczenia ambulatoryjnego. W przypadkach zmian o dużym stopniu zaawansowania standardowo wykonuje się usunięcie chirurgiczne. Duża skuteczność tej metody czyni ją szerokoakceptowaną. Na przykład wskaźnik powodzenia zabiegu konizacji zimnym nożem wynosi blisko 90-94%, a zabiegu LLETZ 91-98%.
U pacjentek z wczesnym stopniem zaawansowania raka szyjki macicy (stadium FIGO IA-IB1) radykalne wycięcie szyjki drogą pochwową (radical vaginal trachelectomy, RVT) z jednoczesnym laparosokopowym usunięciem węzłów chłonnych miednicy mniejszej może stanowić wartościową alternatywę dla radykalnego wycięcia macicy. Taka strategia postępowania oszczędza zdolności rozrodcze dzięki usunięciu samej szyjki macicy wraz z niewielkim fragmentem przymacicza i marginesem pochwy. Onkologiczna wartość zabiegu, z punktu widzenia jego skuteczności, jest porównywalna do standardowego zabiegu chirurgicznego stosowanego we wczesnych stadiach zaawansowania choroby.