Streszczenie
Dziesiątki lat przed wprowadzeniem testów genetycznych do codziennej praktyki lekarskiej klinicyści zauważyli, że w niektórych rodzinach częstość występowania raka piersi i jajnika jest większa niż w innych. W tych rodzinach częstsze były także przypadki wcześnie występującego raka piersi i raka piersi mężczyzn. W połowie lat 90. XX w. analiza współzależności występowania w tych rodzinach raka piersi i jajnika doprowadziła do identyfikacji genów BRCA1 i BRCA2, które w warunkach prawidłowych, przy braku uszkadzającej mutacji, uczestniczą w procesach naprawy DNA.
Mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 (BRCA1/2) występują w 75% rodzin, w których rak piersi i jajnika dziedziczony jest dominująco. Stanowi to 5-10% przypadków wszystkich raków piersi i jajnika występujących w Stanach Zjednoczonych. Mutacje w genach TP53, PTEN, STK11, CDH1 oraz genów związanych z zespołem Lyncha odpowiadają za rzadziej występujące dziedziczenie przypadki raka piersi i jajnika. Mutacje w tych genach, podobnie jak BRCA1/2, dziedziczone są autosomalnie dominująco.
Genetycy specjalizujący się w problematyce dziedzicznych chorób nowotworowych wykorzystują analizę rodowodową oraz wskaźniki kliniczne do oceny prawdopodobieństwa nosicielstwa dziedzicznej mutacji, wyboru właściwej strategii diagnostycznej spośród coraz większej liczby dostępnych na rynku testów, interpretacji wyników oraz zaleceń dotyczących dalszego postępowania klinicznego. Jednocześnie genetycy powinni ocenić wpływ, jaki mogą mieć na pacjentki i ich rodziny wyniki testów genetycznych (patrz „Poradnictwo genetyczne jest ważnym elementem postępowania w dziedzicznych chorobach nowotworowych”).
Zespoły genetyczne
Dziedziczny rak piersi i jajnika
Dziedziczne raki piersi i jajnika są przede wszystkim wywołane mutacjami BRCA1/2, które występują z częstością 1 na 300-800 osób w populacji ogólnej i 1 na 40 osób w populacji Żydów aszkenazyjskich. U nosicielek mutacji BRCA1/2 ryzyko rozwoju raka piersi w ciągu życia wynosi 40-66%, a raka jajnika – 13-46% (w porównaniu ze średnią w populacji ogólnej Stanów Zjednoczonych odpowiednio 12 i 1,5%), przy czym raki te często występują przed 50 r.ż. Rozpoznanie raka piersi we wczesnym wielu zwiększa ryzyko wystąpienia drugiego pierwotnego raka piersi w późniejszym okresie życia (zakres 19-63%). Ponadto mutacje te zwiększają ryzyko rozwoju raka piersi u mężczyzn (zakres 1-7%), raka stercza i trzustki, przy czym zagrożenie to jest większe w przypadku obecności mutacji w genie BRCA2 niż w genie BRCA1.
Dodaj do ulubionych