Streszczenie

ZWĘŻENIE ZASTAWKOWE
Zastawkowe zwężenie płucne stanowi ok. 10% wad wrodzonych. Zazwyczaj pozostaje wadą izolowaną. Typowy jest różny stopień zrośnięcia spoideł i w rezultacie najczęściej czynnościowo dwupłatkowa lub układająca się w lejek jednopłatkowa zastawka (ryc. 1A). W badaniu dwuwymiarowym daje to obraz płatków zastawki wpuklających się w światło postenotycznie poszerzonej tętnicy płucnej (ryc. 1B). Płatki zazwyczaj pozostają elastyczne. Bywa jednak, szczególnie u dorosłych pacjentów, że są zwłókniałe i pogrubiałe, czasem ze zwapnieniami. Poszerzenie postenotyczne pnia płucnego i lewej tętnicy płucnej oraz zwłóknienie lub pogrubienie płatków szczególnie u dorosłych, mogą ułatwiać obrazowanie zastawki. Charakterystyczny dla PS jest oczywiście obraz przerostu prawej komory. Nabyta PS powstaje najczęściej w przebiegu rakowiaka lub w wyniku zapalenia wsierdzia. Anatomicznie dwupłatkowa zastawka tętnicy płucnej jest charakterystyczna dla tetralogii Fallota i występuje w ok. 90% przypadków. Obrazowanie zastawki tętnicy płucnej u dorosłych może być utrudnione ze względu na obecność upowietrznionej tkanki płucnej. Najczęściej stosowane projekcje to: projekcja przymostkowa w osi krótkiej na wysokości podstawy serca na drogę odpływu prawej komory i pień płucny oraz podżebrowa w osi krótkiej naczyniowej. Projekcje te znajdują zastosowanie zarówno w obrazowaniu dwuwymiarowym, jak i w badaniu doplerowskim. Istotne jest określenie maksymalnego gradientu ciśnień pomiędzy prawą komorą i tętnicą płucną. Łagodne zwężenie (gradient do 25 mm Hg) zazwyczaj nie wymaga leczenia zabiegowego i to niezależnie od wieku pacjenta w momencie rozpoznania. Zwężenie z gradientem powyżej 50 mm Hg jest zawsze wskazaniem do leczenia operacyjnego. Dość częstym zjawiskiem, bez większego znaczenia klinicznego, jest łagodna niedomykalność zastawki tętnicy płucnej. Znacznie rzadziej przyczyną niedomykalności może być stan po zapaleniu wsierdzia. ZWĘŻENIE PODZASTAWKOWE (ZWĘŻENIE STOŻKA)
Podzastawkowa PS dotyczy zwężenia stożka tętniczego, co jest charakterystyczne dla tetralogii Fallota. Zdarza się, że towarzyszy ubytkowi przegrody międzykomorowej. Zazwyczaj w tych przypadkach sama zastawka nie jest zmieniona. Bywa też odwrotnie – istotne zwężenie zastawki tętnicy płucnej prowadzi do przerostu stożka, dając w rezultacie obraz zwężenia podzastawkowego. Wady zastawki trójdzielnej Zastawka trójdzielna (tricuspid valve, TV) zbudowana jest z trzech płatków (przedniego, tylnego i przegrodowego) przymocowanych do pierścienia włóknistego. Pomiaru pierścienia dokonujemy w projekcji cztero jamowej koniuszkowej w okresie wczesnego rozkurczu; za prawidłowe uznaje się wartości od 33 do 36 mm. NIEDOMYKALNOŚĆ TRÓJDZIELNA
Łagodna niedomykalność zastawki trójdzielnej (tricuspid regurgitation, TR) występuje u znacznej części osób zdrowych.
Może wtedy służyć do oceny ciśnienia skurczowego w prawej komorze. Natomiast istotna hemodynamicznie TR jest najczęściej zjawiskiemwtórnymdo innej patologii serca – w klinice dorosłych najczęściej do wady zastawki mitralnej (ryc. 3) i serca płucnego (ryc. 4). Zestawienie przyczyn pierwotnej i wtórnej TR przedstawia tabela 1. Podobnie jak w przypadku zastawkimitralnej, wtórna TR jest wynikiemdysfunkcji poszczególnych elementów kompleksu zastawki trójdzielnej.Wzrost ciśnienia w tętnicy płucnej, prowadząc do przebudowy prawej komory, powoduje poszerzenie jej jamy i w konsekwencji poszerzenie pierścienia trójdzielnego. Podobnie jak w przypadku zastawki mitralnej poszerzenie w najmniejszym stopniu dotyczy odległości międzytrójkątowej. Stąd powiększenie powierzchni ujścia żylnego po stronie prawej dotyczy podstawy płatków przedniego i tylnego (ryc. 5). Również podobnie jak w przypadku zastawki mitralnej i komory lewej, poszerzenie jamy prawej komory (right ventricle, RV) prowadzi do pociągnięcia płatków w głąb i do boków przez aparat podzastawkowy. Skutkuje to niedomogą koaptacji płatków i centralną falą zwrotną. TR mogą także powodować odcinkowe zaburzenia kurczliwości w przebiegu zawału prawej komory (ryc. 6). Toczeń układowy trzewny, choroba reumatyczna i zapalenie wsierdzia – podobnie jak większość innych przyczyn pierwotnej TR prowadzą do destrukcji płatków zastawki trójdzielnej. Szczególnym przykładem jest zapalenie wsierdzia prawego serca u osób uzależnionych od substancji odurzających podawanych dożylnie.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (400 KB)