Streszczenie
Nowe dane wskazują na następujące działania kwasu nikotynowego: 1) hamowanie aktywności wątrobowej acylotransferazy diacylogliceroli typu 2, co skutkuje hamowaniem syntezy triglicerydów i zmniejszeniem stężenia lipoprotein zawierających apolipoproteinę B; 2) zmniejszenie powierzchniowej ekspresji łańcucha wątrobowej syntazy trifosforanu adenozyny, prowadzące do zmniejszenia katabolizmu całych cząsteczek lipoprotein o dużej gęstości oraz wzrostu stężenia tej frakcji lipoprotein; 3) zwiększenie potencjału redukującego w komórkach śródbłonka tętnic, co hamuje ekspresję genów zależnych od równowagi redoks. Zaczerwienienie skóry, będące działaniem niepożądanym kwasu nikotynowego zależnym od jego receptora GPR109A, wynika z wytwarzania prostaglandyn D2 i E2, które działają za pośrednictwem receptorów DP1 i EP2/4. Antagonista receptora DP1, laropiprant, hamuje zaczerwienienie skóry powstałe pod wpływem kwasu nikotynowego. Nowy preparat kwasu nikotynowego o przedłużonym uwalnianiu (Niaspan; Abbott, Abbott Park, Illinois, Stany Zjednoczone) powoduje mniejsze zaczerwienienie skóry w porównaniu ze starszym preparatem Niaspan. Te osiągnięcia w badaniach nad kwasem nikotynowym odnowiły zainteresowanie stosowaniem tego leku w leczeniu zaburzeń lipidowych i chorób układu sercowo-naczyniowego. Kwas nikotynowy jest najstarszym lekiem regulującym stężenie lipidów, który stosuje się w leczeniu zaburzeń lipidowych i objawowejmiażdżycy tętnic wieńcowych (choroby wieńcowej). Ponad pięćdziesiąt lat temu wykazano, że kwas nikotynowy zmniejsza stężenie cholesterolu w osoczu zarówno u osób zdrowych, jak i u pacjentów z hipercholesterolemią. Ta przełomowa obserwacja została później potwierdzona w kilku badaniach klinicznych, które ustaliły rolę kwasu nikotynowego jako leku o szerokim spektrum działania regulującego stężenie lipidów, a jego stosowanie było pierwszą interwencją ukierunkowaną na parametry lipidowe w celu zapobiegania chorobomukładu sercowo-naczyniowego. W dawkach farmakologicznych kwas nikotynowy zmniejsza całkowite stężenie cholesterolu, triglicerydów, lipoprotein o bardzomałej gęstości (VLDL), lipoprotein omałej gęstości (LDL) oraz lipoproteiny (a) [Lp(a)], a także zwiększa stężenie lipoprotein o dużej gęstości (HDL). Pod względem zwiększania stężenia HDL kwas nikotynowy jest najskuteczniejszymspośród leków regulujących stężenie lipidów. W szczególności wykazano, że kwas nikotynowy zwiększa stężenie subfrakcji większych cząsteczek HDL2 oraz zmniejsza stężenie aterogennych małych gęstych cząsteczek LDL. Autorzy tego opracowania wykazali ponadto, że kwas nikotynowy selektywnie zwiększa stężenie cząsteczek HDL zawierających apolipoproteinę (apo)A-I (HDL-apoA-I) w porównaniu z cząsteczkami zawierającymi apoA-II.
Dodaj do ulubionych