Diagnostyka echokardiograficzna niewydolności prawej komory

Objawy kliniczne niewydolności prawej komory (right ventricle, RV) są skutkiem zastoju krwi, której przepływ przez komorę jest utrudniony, i/lub zmniejszonej objętości krwi wypływającej z komory. Niewydolność RV wynika przeważnie z jej przeciążenia, które może być, w zależności od patologii będącej przyczyną (np. niedomykalność zastawki trójdzielnej, zatorowość płucna, wada wrodzona z przeciekiem lewo-prawym), pierwotnie objętościowe, ciśnieniowe lub ciśnieniowo-objętościowe. W miarę trwania choroby i narastania ciśnienia w prawej komorze i łożysku płucnym przeciążenie RV najczęściej staje się ciśnieniowo-objętościowe i przebiega z powiększeniem jamy RV. Powiększenie RV i jej niewydolność może być też spowodowana schorzeniem samego mięśnia RV (np. zawał RV). Objawy niewydolności RV mogą też wynikać z chorób nieobejmujących RV, takich jak zapalenie osierdzia czy stenoza zastawki trójdzielnej (ryc. 1). Nierzadko ustalenie przyczyny obserwowanych zmian jest trudne i zawsze wymaga kompleksowej oceny wszystkich struktur prawej połowy serca. Zastawka tętnicy płucnej i pień płucny
Obraz pnia płucnego (main pulmonary artery, MPA) i zastawki tętnicy płucnej (pulmonary valve, PV) uzyskuje się w projekcji poprzecznej naczyniowej (SAX) przymostkowej i podmostkowej, a także podłużnej przymostkowej na tętnicę płucną. Ocena morfologii PV w TTE jest trudna, najczęściej bowiem można uwidocznić tylko płatek tylny (prawy), czasemtakże przedni. Pień płucny w tych projekcjach obrazuje się na ogół dobrze wraz z początkowymi odcinkami tętnic płucnych – prawej i lewej, co pozwala na dokonanie pomiarówszerokości tych naczyń (ryc. 2, tab. 1). Poszerzenie pnia płucnego przeważnie wskazuje na duże przeciążenie objętościowo-ciśnieniowe lub na długi czas trwania choroby. Rejestracja przepływu przez PV metodą doplera wiązki pulsacyjnej pozwala na analizę jego spektrum z oceną czasu przyspieszenia (acceleration time, AcT) oraz pomiar maksymalnej prędkości (ryc. 3, tab. 1). Wartość AcT poniżej 80ms sugeruje podwyższenie ciśnienia w łożysku płucnym, natomiast dwufazowe spektrum wyrzutu (zazębienie) wskazuje na zmniejszenie podatności naczyń płucnych (np. z powodu mechanicznej przeszkody – najczęściej zatoru). Bardzo krótkie AcT (<60 ms) jest jednym z elementów wskazujących na ostrą zatorowość płucną.