Streszczenie
W jednym z odcinków poświęconych ablacji migotania przedsionków zwróciliśmy uwagę na znaczenie obszarów o wolnym, niskoamplitudowym przewodzeniu. Ich ablacja zwiększa szanse utrzymania rytmu zatokowego po ablacji podłoża przetrwałego migotania przedsionków. We wspomnianym odcinku prezentowaliśmy elektrodę Pentha Ray, która służyła poszukiwaniu takich obszarów. Ich lokalizacja była jednak bardzo czasochłonna i znacznie zwiększała obciążenie pacjenta (i zespołu elektrofizjologicznego) skopią RTG. Od tamtej pory w systemach elektroanatomicznych (CARTO, EnSite) wprowadzono odpowiednie algorytmy pozwalające w stosunkowo prosty sposób identyfikować wspomniane obszary. Dzisiejszy odcinek ma przybliżyć tego typu algorytm na przykładzie używanego w naszym ośrodku systemu CARTO. Algorytm nosi nazwę CFAE (Complex Fractionated Atrial Electrogram), choć w żargonie elektrofizjologów został określony jako CAFE, co budzi przyjemniejsze skojarzenia (szczególnie w kolejnej godzinie zabiegu ablacji podłoża przetrwałego migotania przedsionków). Opis przypadku Sześćdziesięcioletni mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym i napadami migotania przedsionków udokumentowanymi od 2003 r., któremu z powodu okresowych zaburzeń przewodzenia w czasie migotania przedsionków wszczepiono układ stymulujący VVI (Actros Biotronik, 2003 r.). W wyniku leczenia amiodaronem u pacjenta z wolem guzowatym pojawiła się nadczynność tarczycy, a od 2007 r. stwierdzano formę przetrwałą arytmii. Wobec skłonności do źle tolerowanego szybkiego rytmu komór (w monitorowaniu EKG metodą Holtera podczas leczenia bisoprololem 10 mg, digoksyną 0,1 mg maksymalny rytm komór wynosił 170/min) chory został zakwalifikowany do leczenia inwazyjnego. W badaniu echokardiograficznym nie stwierdzono odcinkowych zaburzeń kurczliwości, EF wynosiło 50%, LA 47 mm.