Terapia resynchronizująca – praktyczny przewodnik

Wielomilionowe nakłady na badania kliniczne pozwoliły w ciągu minionych dziesięcioleci zrewolucjonizować postępowanie farmakologiczne, czego dobitnym przykładem jest powszechne stosowanie β-adrenolityków, leków, które uprzednio były w PNS przeciwwskazane. Obecnie dzięki kojarzeniu leków blokujących układy współczulny (β-adrenolityki) i renina-angiotensyna-aldosteron (inhibitory konwertazy angiotensyny II, sartany, antagoniści aldosteronu), a także leków moczopędnych, w wielu przypadkach udaje się nie tylko kontrolować objawy niewydolności serca, ale przede wszystkim poprawiać rokowanie i zmniejszać liczbę hospitalizacji. Istnieje jednak liczna grupa osób, u których nie udaje się uzyskać poprawy pomimo stosowania maksymalnych dawek leków zalecanych w wytycznych. Nie wolno również zapominać o chorych, którzy z różnych względów albo nie mogą w ogóle być poddawani zalecanej terapii farmakologicznej (np. mają bezwzględne przeciwwskazania do stosowania β-adrenolityków w postaci częstych w PNS zaawansowanych bloków przewodzenia przedsionkowo-komorowego), albo też z racji niskiego ciśnienia tętniczego lub bradykardii zatokowej nie tolerują zalecanych dawek wymienionych powyżej grup leków. U części pacjentów z PNS przyczynę braku odpowiedzi na farmakoterapię stanowi nieprawidłowa sekwencja pobudzania poszczególnych ścian serca, czyli tzw. dyssynchronia, która skutkuje zmniejszeniem frakcji wyrzutowej lewej komory oraz pojawieniem się czynnościowej niedomykalności zastawki mitralnej (wskutek zmiany geometrii lewej komory – tzw. niekorzystnego remodelingu), a także nasileniem niedomykalności wcześniej istniejącej, co nie może być skorygowane farmakologicznie. Z myślą o tej grupie opracowano terapię resynchronizującą (CRT – cardiac resynchronization therapy), mającą za zadanie przywrócenie właściwej sekwencji skurczu poszczególnych ścian lewej komory i skorygowanie opisanych zaburzeń. Niestety nie wszyscy chorzy z niewłaściwie kontrolowaną PNS odniosą korzyści z implantacji układu CRT. Ważne jest więc zaznajomienie się z obowiązującymi aktualnie wytycznymi i umiejętne ich stosowanie w praktyce.