Streszczenie

Wczesne podejście do leczenia

Nadciśnienie tętnicze jest ważnym czynnikiem ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego i nerek, a wcześniejsze dane wskazują, że nieleczone skraca oczekiwaną długość życia o mniej więcej 5 lat. Mimo iż firmy ubezpieczeniowe już dawno uzyskały informacje wiążące ciśnienie tętnicze z przedwczesnymi zgonami, aż do lat pięćdziesiątych XX wieku wśród lekarzy przeważał pogląd, że obniżanie podwyższonego ciśnienia tętniczego jest szkodliwe, ponieważ upośledza perfuzję ważnych dla życia narządów i w ten sposób zwiększa ryzyko chorób układu krążenia i nerek. Pionierami, którzy myśleli inaczej i intensywnie obniżali ciśnienie tętnicze, byli Walter Kempner, Reginald Smithwick i Robert Wilkins. Każdy z nich stosował inną metodę: Kempner modyfikował dietę, Smithwick stosował leczenie chirurgiczne, a Wilkins – farmakoterapię. Kempner przepisywał dietę składającą się głównie z ryżu i owoców o małej wartości energetycznej, małej zawartości białek, tłuszczów i sodu (<30 mmol na dobę). Dieta wywoływała ketozę, prowadziła do zmniejszenia masy ciała oraz obniżenia ciśnienia tętniczego. Jej przestrzeganie było trudne, ale wielu pacjentów zgłaszało się do przychodni Kempnera w Duke Medical Center w celu leczenia nadciśnienia tętniczego lub otyłości. U niektórych chorych w czasie terapii zmniejszało się ciężkie nadciśnienie i poprawiała się funkcja nerek, ale przez wiele lat prace Kempnera nie były traktowane poważnie przez akademicką społeczność medyczną.
Smithwick, który kierował kliniką chirurgiczną na Uniwersytecie Bostońskim, opracował chirurgiczną metodę leczenia nadciśnienia tętniczego. Obejmowała obustronną sympatektomię piersiowo-lędźwiową ze splanchnicektomią, polegającą na resekcji zwojów współczulnych od poziomu dolnych korzeni w odcinku piersiowym do poziomu górnych korzeni w odcinku lędźwiowym oraz usunięciu większej części nerwu trzewnego większego. Operacja wiązała się z dość częstymi powikłaniami, w tym zwłaszcza objawową hipotonią ortostatyczną, ale podobnie jak w przypadku diety Kempnera, niektórzy pacjenci z ciężkim nadciśnieniem odnieśli korzyść z tego leczenia i przeżyli do czasu, kiedy pojawiły się skuteczne metody farmakoterapii.
Wilkins, jeden z moich nauczycieli, został w 1945 roku szefem kliniki kardiologicznej na Uniwersytecie Bostońskim. Jego zainteresowanie nadciśnieniem tętniczym zwiększyło się ze względu na to, że w tym samym ośrodku leczono wielu pacjentów Smithwicka. James Shannon, wówczas kierownik Squibb Institute, a później dyrektor National Institutes of Health, poprosił Wilkinsa o podjęcie współpracy z firmą Squibb w zakresie opracowywania leków hipotensyjnych. Mniej więcej w tym samym czasie do zespołu badawczego Wilkinsa dołączył Edward Freis, któremu polecono zająć się badaniami nad hemodynamicznymi właściwościami nowych leków hipotensyjnych. Jednym z nich była pentakwina, lek przeciwmalaryczny wywołujący ortostatyczne spadki ciśnienia tętniczego. Chociaż badania nad lekiem przerwano ze względu na częste działania niepożądane, okazało się, że u małej liczby pacjentów pentakwina spowodowała ustąpienie fazy złośliwej nadciśnienia. Pod koniec lat czterdziestych i na początku lat pięćdziesiątych XX wieku nastąpił intensywny rozwój leków hipotensyjnych, a kilka leków, w tym wyciąg z rauwolfii żmijowej (Rauwolfia serpentina), alkaloidy cięmiężycy (Veratrum), leki blokujące zwoje oraz hydralazynę, zbadano w laboratoriach Wilkinsa i innych. Freisa zatrudniono na Uniwersytecie Georgetown i w Veterans Administration Hospital w Waszyngtonie i kontynuował tam badania, konkurując ze swoim nauczycielem.



Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (400 KB)