Streszczenie
Guzy te lokują się w linii pośrodkowej ciała i w gonadach, czyli w okolicy, w której w życiu zarodkowym pierwotne komórki płciowe przemieszczają się wzdłuż krezki prajelita do gonad. Potworniaki dzieli się na niedojrzałe i dojrzałe, a te ostatnie na torbielowate i lite. Dodatkowo wyróżnia się raki i mięsaki potworniakowe, czyli nowotwory powstałe wskutek odróżnicowania jednego ze składników tkankowych guza. Potworniaki niedojrzałe zbudowane są z tkanek pochodzących ze wszystkich trzech listków zarodkowych. Ich złośliwość zależy od stopnia dojrzałości komórek (im mniej dojrzałe są tkanki nowotworowe, tym przebieg nowotworu jest bardziej złośliwy). Potworniak dojrzały zawiera utkanie dojrzałych, w pełni zróżnicowanych tkanek endodermalnych (nabłonki gruczołowe, np. ślinianek, utkanie gruczołów dokrewnych, nabłonek jelitowy, nabłonek urzęsiony oskrzeli), mezodermalnych (np. ogniska chrzęstne, komórki mięśni gładkich, tkanki tłuszczowej) oraz ektodermalnych (utkanie naskórka, gleju).
Guzy zarodkowe zwykle występują w gonadach. Najczęstszym umiejscowieniem pozagonadalnym jest śródpiersie przednie. Pierwszy przypadek potworniaka płuc opisał Mohr w 1839 roku. Pacjenci z nowotworem w takim miejscu skarżą się zwykle na bóle w klatce piersiowej, krwioplucie i kaszel, któremu może towarzyszyć odksztuszanie włosów (trychoptysis), jeśli guz łączy się ze światłem oskrzela. Dolegliwości pacjenta często wynikają z ucisku guza na sąsiadujące narządy.
Poniżej przedstawiamy przypadek 26-letniej kobiety z potworniakiem śródpiersia uciskającym drogę odpływu prawej komory serca.