Elementarz echokardiograficzny standardów oceny ryzyka okołooperacyjnego w świetle nowych wytycznych ESC

Wiadomo również, że ryzyko poważnych zdarzeń sercowych w okresie okołooperacyjnym jest zmienną wieloczynnikową, która zależy od stanu pacjenta, liczby i rodzaju chorób współistniejących oraz trybu, rodzaju i czasu trwania planowanej interwencji. Dlatego Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne wydało w 2009 roku wytyczne oceny ryzyka kardiologicznego oraz postępowania okołozabiegowego u pacjentów poddawanych operacjom pozasercowym. Wytyczne te zalecają znaczne ograniczenie diagnostyki przedzabiegowej i prewencyjnej rewaskularyzacji wieńcowej, kładąc przy tym nacisk na farmakoterapię. Zaproponowano w nich, opracowany na podstawie wyników badań opartych na dowodach naukowych, algorytm oceny, który z pacjentów odniesie korzyści z przeprowadzenia szerszej diagnostyki kardiologicznej. Jednak miejsce echokardiografii (zarówno spoczynkowej, jak i obciążeniowej) bardziej wyznaczane jest przez stan kliniczny pacjenta i nie daje się zamknąć jedynie w obrębie tego algorytmu.

Cele diagnostyki kardiologicznej przed operacją

Zadaniem nieinwazyjnej diagnostyki kardiologicznej przed zabiegiem operacyjnym jest przede wszystkim dostarczenie informacji o trzech czynnikach ryzyka – dysfunkcji lewej komory (left ventricle, LV), niedokrwieniu mięśnia sercowego oraz wadach zastawkowych – które determinują niekorzystne rokowanie pooperacyjne. Zgodnie z wytycznymi algorytm stratyfikacji ryzyka niedokrwienia mięśnia sercowego i dysfunkcji LV powinien być taki sam jak w przypadku pacjentów niepoddawanych zabiegowi operacyjnemu z rozpoznaną lub podejrzewaną chorobą wieńcową.  Analogicznie postępowanie w przypadku zastawkowych wad serca powinno być zgodne z odpowiednimi standardami. Jednocześnie eksperci podkreślają, że kardiologiczna diagnostyka nieinwazyjna nie jest tylko etapem kwalifikacji do rewaskularyzacji wieńcowej, ale może być również przeprowadzona przed każdą operacją, jeśli uzyskane wyniki wpłyną na postępowanie okołozabiegowe w odniesieniu do rodzaju operacji lub techniki znieczulenia bądź rokowania długoterminowego.