Streszczenie
W przeglądzie skoncentrowano się na diuretykach tiazydowych, które są najczęściej stosowane w długoterminowym leczeniu nadciśnienia tętniczego, natomiast diuretyki pętlowe i diuretyki oszczędzające potas omówiono jedynie w skrócie.
Farmakologia kliniczna tiazydów
BUDOWA CHEMICZNA I MECHANIZM DZIAŁANIA
Historia leczenia diuretycznego w nadciśnieniu tętniczym rozpoczęła się w 1937 roku, w którym odkryto, że sulfonamidy wywołują kwasicę i niewielką diurezę, hamując anhydrazę węglanową w cewkach bliższych. Podczas poszukiwań silniejszych inhibitorów anhydrazy węglanowej wyizolowano chlorotiazyd, będący pochodną benzotiadiazyny. Okazał się on bardziej skutecznym diuretykiem, ale nieoczekiwanie stwierdzono również, że lek ten zwiększa wydalanie chlorków, a nie dwuwęglanów. To działanie doprowadziło ostatecznie do identyfikacji początkowego odcinka cewki dalszej (cewki krętej II rzędu) jako głównego miejsca działania tiazydów, które interferują tam ze zwrotnym wchłanianiem sodu przez hamowanie aktywności obojętnego elektrycznie symportera sodowo-chlorkowego (ryc. 1). Aktywność w stosunku do anhydrazy węglanowej, mimo iż jest ona zachowywana przez niektóre tiazydy, uważa się za nieistotną dla mechanizmu działania tych leków, ponieważ sód, który nie zostanie wchłonięty w odcinku proksymalnym, podlega zwrotnemu wchłanianiu w dalszym odcinku cewki nerkowej – w części grubej ramienia wstępującego pętli Henlego. Mimo różnic strukturalnych pomiędzy poszczególnymi przedstawicielami tej grupy tiazydy obejmują wszystkie diuretyki, których głównym miejscem działania jest cewka dalsza.
FARMAKOKINETYKA
Profil farmakokinetyczny tiazydów nie jest jednorodny. Wszystkie wchłaniają się po podaniu doustnym i mają objętość dystrybucji równą masie ciała lub większą (tab. 1). Tiazydy wiążą się w znacznym stopniu z białkami osocza, co przyczynia się do ograniczenia ich filtracji przez kłębuszki, powodując w rezultacie uwięzienie leku w przestrzeni naczyniowej i umożliwia jego transport do miejsc wydzielania w cewkach bliższych w nerkach. W zwiększaniu stężenia tiazydów w świetle cewki mogą również uczestniczyć przenośniki anionów organicznych.
Dodaj do ulubionych