Streszczenie
W badaniu echokardiograficznym zwykle nie udaje się uwidocznić skrzeplin, a jedynie cechy dysfunkcji prawej komory. Natomiast u około połowy chorych z ostrą zatorowością płucną (OZP) przezklatkowe badanie echokardiograficzne (transthoracic echocardiography, TTE) nie wykazuje zaburzeń w obrębie prawej połowy serca. Dlatego badanie to nie jest uważane za wystarczające do rozpoznania, a zwłaszcza do wykluczenia ZP.
Jednak echokardiografia ma istotne znaczenie diagnostyczne w szczególnych przypadkach OZP przebiegających z niestabilnością hemodynamiczną. Jest również pomocna w ocenie rokowania u chorych z już rozpoznaną ZP, a także pozwala na identyfikację pacjentów zagrożonych rozwojem nadciśnienia płucnego o etiologii zakrzepowo-zatorowej, po kilkumiesięcznej terapii przeciwzakrzepowej.
Możliwości echokardiografii w ocenie zmian związanych z zatorowością płucną
Wzrost naczyniowego oporu płucnego w przebiegu zatorowości płucnej powoduje zwiększenie ciśnienia w tętnicach płucnych i prawej komorze (right ventricle, RV), a następnie w prawym przedsionku i żyłach systemowych. W badaniu echokardiograficznym można zarejestrować skutki utrudnienia przepływu w łożysku płucnymi wzrostu ciśnienia w prawej połowie serca. Zmiany dotyczą wielkości jam i naczyń, kurczliwości i grubości ścian, a także charakteru przepływu krwi przez zastawki. W tabeli 1 przedstawiono parametry przydatne w ocenie prawej połowy serca oraz ich prawidłowe wartości. Rycina 1 przedstawia sposób dokonywania niektórych pomiarów.
Echokardiografia jest pomocna w ocenie:
- cech charakterystycznych dla ostrej zatorowości płucnej,
- przeciążenia prawej komory,
- ciśnienia w łożysku płucnym.
Do objawów echokardiograficznych charakterystycznych dla OZP należą:
- zmniejszenie maksymalnej prędkości przepływu przez zastawkę tętnicy płucnej (pulmonary valve, PV),
- śródskurczowe zmniejszenie prędkości (zazębienie spektrum) przepływu przez PV,
- objaw 60/60: skrócenie AcT przepływu przez PV<60 ms i podwyższony maksymalny gradient fali zwrotnej przez zastawkę trójdzielną (tricuspid regurgitation peak gradient, TRPG), ale <60 mm Hg,
- objaw McConnella: hiperkineza części odpływowej RV (czyli tzw. części koniuszkowej, w projekcji koniuszkowej czterojamowej [4C]) i hipokineza lub normokineza części napływowej RV (segmentu środkowego i podstawnego ściany bocznej RV, w projekcji 4C).
Stwierdzenie takich zmian, zwłaszcza u chorego w ciężkim stanie klinicznym, może ułatwić postępowanie. Powyższe objawy nie pozwalają jednak na jednoznaczne rozpoznanie ostrej zatorowości płucnej, ponieważ niektóre z nich mogą też występować w innych stanach patologicznych, takich jak zawał prawej komory lub niewydolność oddechowa typu dorosłych (ARDS).
Dodaj do ulubionych