Analiza fenotypu na podstawie badań asocjacyjnych całego genomu w zaburzeniach psychicznych

Badania asocjacyjne całego genomu obejmują genotypowanie setek spośród tysięcy częstych wariantów DNA – polimorfizmów pojedynczego nukleotydu (single nucleotide polymorphisms, SNPs) – rozpowszechnionych wewnątrz genomu u dużej liczby chorych i podobnej liczby osób porównywanych o niewielkim rozpowszechnieniu choroby (grupa kontrolna). W ciągu minionych 2 lat badania tego typu w dużym stopniu przyczyniły siędo lepszego poznania wielu często występujących chorób, w tym cukrzycy, chorób serca, zapalnych przewodu pokarmowego, różnych nowotworów i reumatoidalnego zapalenia stawów. Zidentyfikowano już 30 różnych genów, które wpływają na ryzyko choroby Crohna, co doprowadziło do identyfikowania nowych szlaków biologicznych uczestniczących w patogenezie choroby.
W artykule przedstawiono rozwój badań asocjacyjnych całego genomu w psychiatrii i zwrócono uwagę na możliwości poszerzenia wiedzy na temat biologicznych uwarunkowań i struktury nozologicznej zaburzeń psychicznych.

Badania asocjacyjne całego genomu w zaburzeniach psychicznych

Chociaż do tej pory opublikowano stosunkowo niewiele wyników, rozpoczęto zakrojone na dużą skalę, wspólne badania w celu uzyskania istotnych danych genetycznych na podstawie badań asocjacyjnych całego genomu, dotyczących zaburzenia afektywnego dwubiegunowego i schizofrenii. Badania mniej więcej 10 000 osób wykazały silne dowody zależności między podatnością na zaburzenie afektywne dwubiegunowe a wariantami dwóch genów zaangażowanych w czynność kanałów jonowych: ANK3 (kodującego białko ankyrinę-G) i CACNA1C (kodującego podjednostkę alfa-1C bramkowanego zmianą potencjału [potencjałozależnego] kanału wapniowego typu L).  Analogiczne badanie blisko 20 000 osób dostarczyło silnych dowodów na związek między podatnością na schizofrenię a wariantem ZNF804A (rejonu kodującego czynnik transkrypcyjny dla cynku). Uzyskane ostatnio niezależne dane dostarczają kolejnych dowodów na znaczenie ANK3 w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym i sugerują istnienie co najmniej dwóch odrębnych wariantów podatności w obrębie tego locus. Chociaż ważne są dalsze badania i powtórzenie uzyskanych wyników, te wstępne wyniki sugerują, że badania większych grup pozwolą zidentyfikować dodatkowe wiarygodne zależności i w ten sposób poszerzą wiedzę na temat białek i szlaków biologicznych mających znaczenie w chorobie.