„Zatrute EKG”, czyli rola EKG w diagnostyce zatruć trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi – część 1

Po przewiezieniu na oddział toksykologii chora była nieprzytomna, bez kontaktu, źrenice były szpilkowate, a odruchy fizjologiczne obustronnie osłabione. Czynność serca wynosiła 80/min, a częstość oddechów 15/min, RR wynosiło 150/90, saturacja (SaO₂) 97%. W EKG przy przyjęciu stwierdzono: rytm zatokowy o częstości 105/min, lewogram patologiczny (Â_QRS – 45^o), RBBB + LAH z zespołami QRS o czasie trwania 180 ms, PQ– 140 ms, QTc – 529 ms (ryc. 1). W badaniach laboratoryjnych zwracała uwagę hipokalemia (K⁺=2,74 mmol/l), a stężenie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD) w surowicy wynosiło 249 ng/ml (zakres terapeutyczny 50-250 ng/ml).

Opis przypadku 2

45-letnia mężatka, matka trójki dzieci (w wieku 14, 18, 22 lat), z wykształceniem średnim, została przyjęta do szpitala powiatowego nieprzytomna, z zaburzeniami oddychania (o typie zwolnienia i spłycenia oddechu). Przy chorej znaleziono puste opakowania po lekach – lorazepamie, zolpidemie, promazynie, lewomepromazynie, bromokryptynie. Od spożycia leków minęło około 12 godzin. Z wywiadu zebranego od rodziny wynikało, że chora od 25 roku życia leczyła się z powodu choroby afektywnej dwubiegunowej, kilkakrotnie podejmowała próby samobójcze, wielokrotnie była hospitalizowana na oddziałach psychiatrycznych. Pacjentkę zaintubowano, wykonano płukanie żołądka, podano płyny i tlen. Przy przyjęciu czynność serca wynosiła 86/min, częstość oddechów – 16/min, RR – 120/80, saturacja (SaO₂) 98%. W badaniach laboratoryjnych stężenie potasu wynosiło 3,44 mmol/l. Badanie moczu na obecność benzodiazepin było dodatnie, podobnie jak na obecność pochodnych fenotiazyny (mocz+++). Stężenie fenobarbitalu w moczu wynosiło 0,00 μg/ml, a karbamazepiny 5,16 μg/ml (zakres normy 4-10). Badanie w kierunku metanolu było ujemne. Stężenie TLPD w surowicy wynosiło 965 ng/ml. W EKG przy przyjęciu do szpitala stwierdzono rytm zatokowy o częstości 103/min, normogram Â_QRS +75^o, zaburzenia przewodzenia śródkomorowego z QRS o czasie trwania 110 ms, PQ – 200 ms, QTc – 524 ms (ryc. 2). Po konsultacji telefonicznej chora została przekazana na oddział toksykologii. Po przewiezieniu do ośrodka zatruć 90 minut później rytm serca pozostawał zatokowy o częstości 88/min, stwierdzono normogram Â_QRS +75^o i zaburzenia przewodzenia śródkomorowego o QRS 150 ms nieokreślone, najbardziej odpowiadające RBBB. PQ wynosiło 200 ms, a QTc – 557 ms (ryc. 3).