Stosowanie leków beta-adrenolitycznych a wydolność sercowo-płucna

Od wielu lat trwają dyskusje dotyczące bezpieczeństwa beta-adrenolityków u chorych z obturacją oskrzeli, a zwłaszcza u chorych z nadreaktywnością oskrzeli. Beta-adrenolityki uznawane są przez wielu za niewskazane u tych pacjentów, ponieważ mogą powodować skurcz oskrzeli. Nadreaktywność oskrzeli definiowana jest jako skłonność do skurczu oskrzeli i zmniejszenia przepływu powietrza w oskrzelach w odpowiedzi na różne bodźce (np. wysiłek fizyczny, zimno, leki), które u zdrowych nie wywołują takiej reakcji. Salpeter i wsp. w swojej metaanalizie ocenili wpływ kardioselektywnych beta-adrenolityków na wyniki badań czynnościowych układu oddechowego u chorych z nadreaktywnością oskrzeli. Metaanaliza obejmowała doniesienia opublikowane w latach 1966-2001, które ukazały sięw EMBASE, MEDLINE, CINAHL. Oceniano wpływ kardioselektywnych beta-adrenolityków na FEV₁, duszność wysiłkową oraz konieczność wykorzystywania krótkodziałających beta-mimetyków. W analizowanych 19 badaniach stosowanie pojedynczej dawki kardioselektywnego beta-adrenolityku było związane z 7,46% spadkiem FEV₁ (95% PU 5,59-9,32%) oraz 4,63% wzrostem FEV₁ (PU 2,47-6,78%) w odpowiedzi na stosowany równocześnie beta-mimetyk. Pomiary porównywano z grupą placebo. Nie obserwowano nasilenia duszności wysiłkowej. W 10 badaniach obserwację kontynuowano przez 4 tygodnie i również nie stwierdzano istotnych zmian FEV₁ (-0,42% [PU -3,74-2,91%]) ani nasilenia duszności wysiłkowej, ale stosowany beta-mimetyk zwiększał FEV₁ aż o 8,74% (PU 1,96-15,52%). U chorych z POChP nie obserwowano natomiast istotnych różnic:
• zmiana FEV₁ po pierwszej dawce beta-adrenolityku: -5,28% (PU od -10,03 do -0,54%),
• zmiana FEV₁ podczas przewlekłego stosowania: 1,07% (PU -3,3-5,44%).
Autorzy metaanalizy podkreślili we wnioskach, że kardioselektywne beta-adrenolityki nie upośledzają istotnie parametrów wentylacyjnych u chorych z umiarkowaną nadreaktywnością oskrzeli oraz u chorych z POChP. Te wyniki pozwalają stosować beta-adrenolityki u chorych z nadreaktywnością oskrzeli lub POChP i współistniejącymi niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu serca oraz nadciśnieniem tętniczym.