Blok tylnej wiązki – kontrowersyjne rozpoznanie elektrokardiograficzne

Kryteria rozpoznawania bloku tylnej wiązki (wszystkie muszą być spełnione):

1. Oś elektryczna: odchylenie osi w prawo, oś zespołu QRS: między +90 a +180 stopni.
2. Zespoły qR w odprowadzeniach III i aVF.
3. Zespoły rS w odprowadzeniach I i aVL.
4. Czas do szczytu załamka R w odprowadzeniu aVF >45 ms.
5. Czas trwania zespołu QRS <120 ms.
6. Brak cech przerostu prawej komory.

O czym trzeba pamiętać, zanim jednak napiszemy w opisie EKG „blok tylnej wiązki”? Przede wszystkim tylna wiązka jest bardzo dużą strukturą układu bodźcoprzewodzącego i jej uszkodzenie musi być związane z bardzo dużą patologią w obrębie lewej komory. Dlatego to rozpoznanie należy do najrzadszych patologii zapisu EKG. Kolejna kwestia – w zapisach EKG osób młodych, szczupłych i wysokich wszystkie kryteria mogą być spełnione, ale automatyczne rozpoznawanie u nich tak istotnej patologii nie jest uzasadnione. Pamiętajmy o dyskusji z 2010 r. dotyczącej artykułu w Kardiologii Polskiej (Kardiol Pol 2009; 67: 1095-102), w którym w zapisach EKG olimpijczyków częściej opisywano blok tylnej wiązki niż blok wiązki przedniej. Zbyt rygorystyczne trzymanie się tylko kryteriów elektrokardiograficznych prowadzi do nadrozpoznawalności bloku tylnej wiązki.