Spis treści

Do­bre przy­go­to­wa­nie się do eg­za­mi­nu spe­cja­li­za­cyj­ne­go z tak ob­szer­ne­go dzia­łu me­dy­cy­ny, ja­kim są cho­ro­by we­wnętrz­ne, jest za­da­niem trud­nym. Na eg­za­mi­nach zda­rza­ją się py­ta­nia do­ty­czą­ce za­gad­nień, w przy­pad­ku któ­rych ko­niecz­na jest zna­jo­mość naj­now­szych pu­bli­ka­cji, gdyż wie­dza pod­ręcz­ni­ko­wa nie da­je pew­no­ści wy­bo­ru pra­wi­dło­wej od­po­wie­dzi. Waż­ne jest jed­nak nie tyl­ko przy­swa­ja­nie sta­le ak­tu­ali­zo­wa­nej wie­dzy, lecz

tak­że umie­jęt­ność roz­wią­zy­wa­nia te­stów. Chcąc po­móc czy­tel­ni­kom w do­brym przy­go­to­wa­niu się do spraw­dzia­nu, co mie­siąc pu­bli­ku­je­my py­ta­nia te­sto­we, któ­rych for­ma jest bar­dzo zbli­żo­na do py­tań eg­za­mi­na­cyj­nych. Przy każ­dym z py­tań za­miesz­cza­my kon­sul­to­wa­ny przez wy­bit­ne­go spe­cja­li­stę opis, któ­ry po­wi­nien po­zwo­lić na zna­le­zie­nie pra­wi­dło­wej od­po­wie­dzi. Za­gad­nie­nia, do któ­rych uło­żo­ne są py­ta­nia, zo­sta­ły na­de­sła­ne przez czy­tel­ni­ków. Pro­po­zy­cje ko­lej­nych te­ma­tów, któ­re zda­niem Pań­stwa war­to za­mie­ścić w re­pe­ty­to­rium, pro­si­my nad­sy­łać na ad­res: re­pe­ty­to­rium@me­di­cal­-tri­bu­ne.pl

1. Czyn­ni­kiem ry­zy­ka wy­stą­pie­nia ze­spo­łu ostrej li­zy gu­za nie jest:

☐1. Od­wod­nie­nie

☐2. Du­ża ma­sa gu­za

☐3. Upo­śle­dzo­na czyn­ność ne­rek

☐4. Wyj­ścio­wa licz­ba leu­ko­cy­tów >50 tys./µl

☐5. Ak­tyw­ność de­hy­dro­ge­na­zy mle­cza­no­wej >100 j.m./l


Ze­spół ostrej li­zy gu­za (ATLS – acu­te tu­mor ly­sis syn­dro­me) to za­gra­ża­ją­cy ży­ciu ze­spół za­bu­rzeń me­ta­bo­licz­nych, któ­re wy­ni­ka­ją z szyb­kie­go roz­pa­du ko­mó­rek no­wo­two­ro­wych. Wy­stę­pu­je za­zwy­czaj w pierw­szych do­bach che­mio­te­ra­pii no­wo­two­rów ce­chu­ją­cych się du­żą ak­tyw­no­ścią pro­li­fe­ra­cyj­ną i du­żą che­miow­raż­li­wo­ścią. ATLS opi­sy­wa­no tak­że u cho­rych na no­wo­two­ry li­te, w trak­cie ra­dio­te­ra­pii, le­cze­nia gli­ko­kor­ty­ko­ste­ro­ida­mi czy prze­ciw­cia­ła­mi mo­no­klo­nal­ny­mi. W wy­ni­ku na­głe­go roz­pa­du ko­mó­rek no­wo­two­ro­wych do­cho­dzi do uwal­nia­nia du­żych ilo­ści po­ta­su, pu­ryn i fos­fo­ra­nów, co pro­wa­dzi do roz­wo­ju kwa­si­cy me­ta­bo­licz­nej, hi­per­ka­lie­mii, hi­per­u­ry­ke­mii, hi­per­fos­fa­te­mii i hi­po­kal­ce­mii. Do czyn­ni­ków ry­zy­ka wy­stą­pie­nia ATLS za­li­cza­my: od­wod­nie­nie, du­żą ma­sę gu­za, upo­śle­dzo­ną czyn­ność ne­rek, leu­ko­cy­to­zę >50 tys./µl oraz ak­tyw­ność LDH >1000 j.m./l. Naj­sku­tecz­niej­szym spo­so­bem za­po­bie­ga­nia ze­spo­ło­wi jest pro­fi­lak­tycz­ne na­wod­nie­nie, a tak­że po­da­wa­nie al­lo­pu­ry­no­lu przez ≥2 dni przed che­mio­te­ra­pią.


Kon­sul­ta­cja: prof. dr hab. med. Ja­cek Jas­sem

2. Któ­re stwier­dze­nia do­ty­czą­ce akro­pa­chii tar­czy­co­wej są praw­dzi­we?

A. Jest skut­kiem zmian im­mu­no­lo­gicz­nych zwią­za­nych z cho­ro­bą Gra­ve­sa i Ba­se­do­wa

B. Bez­po­śred­nią przy­czy­ną jej po­wsta­wa­nia jest nad­miar hor­mo­nów tar­czy­cy

C. Cha­rak­te­ry­zu­je się bo­le­snym obrzę­kiem pal­ców rąk i stóp po­łą­czo­nym ze zmia­na­mi okost­no­wy­mi

D. Czę­ściej do­ty­czy pal­ców stóp niż rąk

E. Wy­stę­pu­je bar­dzo rzad­ko, za­zwy­czaj po wie­lu la­tach trwa­nia cho­ro­by Gra­ve­sa i Ba­se­do­wa


Wy­bierz ze­staw pra­wi­dło­wych od­po­wie­dzi:

☐1. BCDE, ☐2. AE, ☐3. ACD, ☐4. CDE, ☐5. BE


Akro­pa­chia tar­czy­co­wa to zmia­ny kost­ne swo­iste dla cho­ro­by Gra­ve­sa i Ba­se­do­wa. Wy­stę­pu­ją u nie­wiel­kie­go od­set­ka pa­cjen­tów, za­zwy­czaj po wie­lu la­tach trwa­nia cho­ro­by. Zmia­ny są wy­ni­kiem za­bu­rzeń im­mu­no­lo­gicz­nych, a nie bez­po­śred­nio na­stęp­stwem nad­mia­ru hor­mo­nów tar­czy­cy. Scho­rze­nie cha­rak­te­ry­zu­je się bez­bo­le­snym obrzę­kiem pal­ców rąk, rza­dziej stóp, po­łą­czo­nym ze zmia­na­mi okost­no­wy­mi. Ty­po­we dla akro­pa­chii tar­czy­co­wej zmia­ny kost­ne to po­do­kost­no­we po­gru­bie­nie ko­ści, cza­sa­mi z wi­docz­nym na zdję­ciach ra­dio­lo­gicz­nych po­dłuż­nym prąż­ko­wa­niem.


Kon­sul­ta­cja: prof. dr hab. med. Woj­ciech Zgli­czyń­ski

3. Prze­ciw­wska­za­nia­mi do za­sto­so­wa­nia im­mu­no­te­ra­pii swo­istej w cho­ro­bach aler­gicz­nych są:

☐1. No­wo­two­ry zło­śli­we

☐2. Cięż­kie za­bu­rze­nia psy­chicz­ne

☐3. Nie­do­bo­ry od­por­no­ści

☐4. Cho­ro­by au­to­im­mu­no­lo­gicz­ne

☐5. Wszyst­kie po­wyż­sze


Im­mu­no­te­ra­pia swo­ista (ITS) to me­to­da lecz­ni­cza, któ­ra po­le­ga na wie­lo­krot­nym po­da­wa­niu stop­nio­wo zwięk­sza­nych da­wek szcze­pion­ki aler­ge­no­wej. Ce­lem ta­kie­go po­stę­po­wa­nia jest wy­wo­ła­nie to­le­ran­cji im­mu­no­lo­gicz­nej i zła­go­dze­nie ob­ja­wów zwią­za­nych z na­tu­ral­ną eks­po­zy­cją na aler­ge­ny. Za­sto­so­wa­nie ITS na­le­ży roz­wa­żyć u osób z aler­gią na ja­dy owa­dów błon­ko­skrzy­dłych, a tak­że u cho­rych na ast­mę aler­gicz­ną, aler­gicz­ne za­pa­le­nie spo­jó­wek i aler­gicz­ny nie­żyt no­sa, je­że­li do­dat­nie wy­ni­ki te­stów w kie­run­ku swo­istych prze­ciw­ciał IgE po­twier­dzą przy­czy­no­wą ro­lę okre­ślo­ne­go aler­ge­nu. Wy­ka­za­no rów­nież sku­tecz­ność im­mu­no­te­ra­pii swo­istej u osób z aler­gią na roz­to­cze ku­rzu do­mo­we­go, pył­ki drzew, traw i chwa­stów, za­rod­ni­ki grzy­bów ple­śnio­wych, aler­ge­ny ko­ta i ka­ra­lu­chy. Prze­ciw­wska­za­nia­mi do za­sto­so­wa­nia ITS są wszyst­kie sta­ny cho­ro­bo­we wy­mie­nio­ne w py­ta­niu, a tak­że: cięż­ka lub źle kon­tro­lo­wa­na ast­ma, ko­niecz­ność prze­wle­kłej te­ra­pii β-ad­re­no­li­ty­kiem, trud­no­ści we współ­pra­cy z pa­cjen­tem, zwięk­szo­ne ry­zy­ko po­wi­kłań w przy­pad­ku re­ak­cji ogól­no­ustro­jo­wej oraz ostre za­ka­że­nie lub za­ostrze­nie za­ka­że­nia prze­wle­kłe­go. U ko­biet w cią­ży nie na­le­ży roz­po­czy­nać im­mu­no­te­ra­pii, ale moż­na ją kon­ty­nu­ować.


Kon­sul­ta­cja: prof. dr hab. med. Piotr Ku­na

4. Opty­mal­ny czas prze­pro­wa­dze­nia pla­no­wej ope­ra­cji nie­kar­dio­chi­rur­gicz­nej u pa­cjen­ta po za­bie­gu an­gio­pla­sty­ki wień­co­wej z wsz­cze­pie­niem sten­tu me­ta­lo­we­go wy­no­si:

☐1. Mi­ni­mum 12 ty­go­dni

☐2. 4-6 ty­go­dni, ale nie dłu­żej niż 12 ty­go­dni

☐3. Mi­ni­mum 8 ty­go­dni

☐4. 2-4 ty­go­dnie, ale nie dłu­żej niż 8 ty­go­dni

☐5. Mi­ni­mum 12 mie­się­cy


We­dług wy­tycz­nych ACC/AHA na­le­ży dą­żyć do od­ro­cze­nia pla­no­wej ope­ra­cji nie­kar­dio­chi­rur­gicz­nej o 4-6 ty­go­dni od wsz­cze­pie­nia sten­tu me­ta­lo­we­go (BMS). Uwa­ża się, że w tym cza­sie po­win­na na­stą­pić przy­naj­mniej czę­ścio­wa en­do­te­li­za­cja sten­tu. Ter­mi­nu za­bie­gu nie po­win­no się od­ra­czać o po­nad 12 ty­go­dni, po­nie­waż ro­śnie wte­dy ry­zy­ko re­ste­no­zy. W przy­pad­ku pa­cjen­tów z wsz­cze­pio­nym sten­tem po­wle­ka­nym (DES) re­ko­men­du­je się od­ro­cze­nie pla­no­wej ope­ra­cji o mi­ni­mum 12 mie­się­cy, cho­ciaż nie opra­co­wa­no jed­no­znacz­nych stan­dar­dów dla tej gru­py cho­rych. Nie­kar­dio­chi­rur­gicz­ny za­bieg ope­ra­cyj­ny po wy­ko­na­niu pro­ce­du­ry an­gio­pla­sty­ki ba­lo­no­wej (PO­BA) na­le­ży prze­pro­wa­dzić po upły­wie 2-4 ty­go­dni. Czas ten po­wi­nien wy­star­czyć do peł­ne­go wy­go­je­nia śród­błon­ka na­czy­nio­we­go uszko­dzo­ne­go pod­czas PO­BA. Opóź­nie­nie ter­mi­nu za­bie­gu o po­nad 8 ty­go­dni rów­nież jest nie­ko­rzyst­ne i mo­że do­pro­wa­dzić do oko­ło­ope­ra­cyj­ne­go nie­do­krwie­nia ser­ca lub za­wa­łu ser­ca wsku­tek re­ste­no­zy.


Kon­sul­ta­cja: prof. dr hab. med. Adam Wit­kow­ski

5. Naj­częst­szą przy­czy­ną ze­spo­łu ner­czy­co­we­go u osób do­ro­słych jest:

☐1. Cu­krzy­co­wa cho­ro­ba ne­rek

☐2. Skro­bia­wi­ca ne­rek

☐3. Ne­fro­pa­tia IgA

☐4. Bło­nia­ste kłę­busz­ko­we za­pa­le­nie ne­rek

☐5. Ne­fro­pa­tia tocz­nio­wa


Ze­spół ner­czy­co­wy jest sta­nem kli­nicz­nym cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się wy­stę­po­wa­niem licz­nych ner­ko­wych i po­za­ner­ko­wych ob­ja­wów, z któ­rych naj­waż­niej­szy­mi są: do­bo­wa utra­ta biał­ka z mo­czem >3,5 g/1,73m 2 po­wierzch­ni cia­ła, hi­po­al­bu­mi­ne­mia, obrzę­ki, hi­per­li­pi­de­mia, li­pi­du­ria oraz skłon­ność do nad­krze­pli­wo­ści krwi. Naj­częst­szy­mi przy­czy­na­mi ze­spo­łu ner­czy­co­we­go u osób do­ro­słych są pier­wot­ne glo­me­ru­lo­pa­tie (70%), a wśród nich bło­nia­ste kłę­busz­ko­we za­pa­le­nie ne­rek, któ­re od­po­wia­da za 25-50% wszyst­kich przy­pad­ków ze­spo­łu. Czę­sto do roz­wo­ju cho­ro­by pro­wa­dzą rów­nież in­ne po­sta­ci kłę­busz­ko­we­go za­pa­le­nia ne­rek, np. sub­mi­kro­sko­po­we, bło­nia­sto­roz­ple­mo­we oraz ogni­sko­we i seg­men­tal­ne stward­nie­nie kłę­busz­ków ner­ko­wych. Glo­me­ru­lo­pa­tie wtór­ne od­po­wia­da­ją za oko­ło 30% wszyst­kich przy­pad­ków ze­spo­łu ner­czy­co­we­go. Za­li­cza­my do nich: cho­ro­by me­ta­bo­licz­ne (cu­krzy­cę, skro­bia­wi­cę), cho­ro­by au­to­im­mu­no­lo­gicz­ne (ne­fro­pa­tię tocz­nio­wą, ukła­do­we za­pa­le­nia na­czyń), no­wo­two­ry, za­ka­że­nia, za­bu­rze­nia prze­pły­wu krwi przez ner­ki, re­ak­cje na le­ki i sub­stan­cje ne­fro­tok­sycz­ne oraz re­ak­cje z nad­wraż­li­wo­ści.


Kon­sul­ta­cja: prof. dr hab. med. Mi­chał My­śli­wiec

6. Prze­ciw­wska­za­nia­mi bez­względ­ny­mi do wy­ko­na­nia prze­zskór­nej biop­sji wą­tro­by są:

A. Po­dej­rze­nie tor­bie­li bą­blow­co­wej

B. He­mo­fi­lia

C. Oty­łość znacz­ne­go stop­nia

D. Skro­bia­wi­ca wą­tro­by

E. Po­dej­rze­nie na­czy­nia­ka


Wy­bierz ze­staw pra­wi­dło­wych od­po­wie­dzi:

☐1. BD, ☐2. AE, ☐3. AB­CE, ☐4. ABC­DE, ☐5. AB­DE


Prze­ciw­wska­za­nia do wy­ko­na­nia biop­sji wą­tro­by moż­na po­dzie­lić na bez­względ­ne i względ­ne. Do prze­ciw­wska­zań bez­względ­nych za­li­cza­my: brak współ­pra­cy cho­re­go, nie­droż­ność ze­wną­trz­wą­tro­bo­wych dróg żół­cio­wych, zmia­ny tor­bie­lo­wa­te (po­dej­rze­nie tor­bie­li bą­blow­co­wej), po­dej­rze­nie na­czy­nia­ka, nie­wy­rów­na­ne za­bu­rze­nia krzep­nię­cia krwi (ma­ło­płyt­ko­wość <60 tys./µl, INR >1,4 lub wy­dłu­że­nie cza­su pro­trom­bi­no­we­go po­wy­żej 6 s po­nad war­tość kon­tro­l­ną) i brak moż­li­wo­ści za­re­zer­wo­wa­nia krwi dla pa­cjen­ta. Na­to­miast prze­ciw­wska­za­nia­mi względ­ny­mi są: he­mo­fi­lia, znacz­na oty­łość, skro­bia­wi­ca wą­tro­by, na­pię­te wo­do­brzu­sze, bak­te­ryj­ne za­pa­le­nie dróg żół­cio­wych, pra­wo­stron­ne za­pa­le­nie opłuc­nej i ogni­sko in­fek­cyj­ne pod pra­wą ko­pu­łą prze­po­ny. U pa­cjen­tów bar­dzo oty­łych oraz w przy­pad­ku wo­do­brzu­sza, nie­droż­no­ści ze­wną­trz­wą­tro­bo­wych dróg żół­cio­wych czy za­bu­rzeń krzep­nię­cia, al­ter­na­ty­wą dla biop­sji prze­zskór­nej mo­że być wy­ko­na­nie biop­sji prze­zżyl­nej.


Kon­sul­ta­cja: prof. dr hab. An­drzej Dą­brow­ski

7. Któ­re stwier­dze­nie do­ty­czą­ce le­cze­nia nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go w okre­sie po­ło­gu jest fał­szy­we?

☐1. Me­tyl­do­pa prze­ni­ka w nie­wiel­kich ilo­ściach do mle­ka ko­bie­ce­go, a jej sto­so­wa­nie w okre­sie lak­ta­cji jest bez­piecz­ne

☐2. Stę­że­nie pro­pra­no­lo­lu w mle­ku mat­ki jest więk­sze niż w su­ro­wi­cy krwi

☐3. Le­ki mo­czo­pęd­ne mo­gą zmniej­szać ob­ję­tość mle­ka i ha­mo­wać lak­ta­cję

☐4. Sar­ta­ny są prze­ciw­wska­za­ne w okre­sie po­ło­gu ze wzglę­du na po­ten­cjal­nie szko­dli­wy wpływ na ner­ki no­wo­rod­ka

☐5. Po po­ro­dzie le­cze­nie nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go mo­że być sku­tecz­niej­sze ze wzglę­du na fi­zjo­lo­gicz­ne zwięk­sze­nie diu­re­zy


Do chwi­li obec­nej prze­pro­wa­dzo­no nie­wie­le ba­dań do­ty­czą­cych sto­so­wa­nia le­ków hi­po­ten­syj­nych w okre­sie po­ło­gu, a da­ne do­ty­czą­ce ich wy­dzie­la­nia do mle­ka mat­ki i wpły­wu na no­wo­rod­ka są ską­pe. Po po­ro­dzie le­cze­nie nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go mo­że być sku­tecz­niej­sze ze wzglę­du na fi­zjo­lo­gicz­ne na­si­le­nie diu­re­zy. Me­tyl­do­pa je­dy­nie w nie­wiel­kich ilo­ściach prze­ni­ka do mle­ka ko­bie­ce­go, dla­te­go eks­po­zy­cja no­wo­rod­ka na ten lek wy­da­je się być bez­piecz­na. β-ad­re­no­li­ty­ki prze­ni­ka­ją do po­kar­mu, a ich stę­że­nie w mle­ku ko­bie­cym jest więk­sze niż w su­ro­wi­cy krwi. Wy­ją­tek sta­no­wi pro­pra­no­lol i la­be­ta­lol, dzię­ki cze­mu za­le­ca się je w przy­pad­ku ko­niecz­no­ści sto­so­wa­nia β-ad­re­no­li­ty­ku w okre­sie lak­ta­cji. Le­ki mo­czo­pęd­ne praw­do­po­dob­nie są bez­piecz­ne, jed­nak ze wzglę­du na od­wod­nie­nie i na­si­le­nie diu­re­zy mo­gą spo­wo­do­wać za­bu­rze­nia wy­dzie­la­nia po­kar­mu oraz dy­se­lek­tro­li­te­mię u dziec­ka. In­hi­bi­to­ry ACE i sar­ta­ny mo­gą od­dzia­ły­wać szko­dli­wie na ner­ki pło­du i no­wo­rod­ka, dla­te­go nie na­le­ży sto­so­wać le­ków z tych grup w okre­sie po­ło­gu. Je­dy­nie kap­to­pryl prze­ni­ka do po­kar­mu w śla­do­wych ilo­ściach i praw­do­po­dob­nie jest bez­piecz­ny dla dziec­ka.


Kon­sul­ta­cja: prof. dr hab. med. Ro­mu­ald Dęb­ski

8. Le­cze­nie z wy­bo­ru za­pa­le­nia płuc wy­wo­ła­ne­go przez Pneu­mo­cy­stis ji­ro­ve­ci po­le­ga na za­sto­so­wa­niu:

☐1. Amok­sy­cy­li­ny z kwa­sem kla­wu­la­no­wym

☐2. Te­tra­cy­kli­ny

☐3. Ko­try­mok­sa­zo­lu

☐4. Klin­da­my­cy­ny

☐5. Cy­pro­flok­sa­cy­ny


Pneu­mo­cy­stis ji­ro­ve­ci (daw­niej ca­ri­nii), obec­nie kla­sy­fi­ko­wa­ny ja­ko grzyb, wy­wo­łu­je za­pa­le­nia płuc u osób z upo­śle­dze­niem od­por­no­ści ty­pu ko­mór­ko­we­go lub zło­żo­ne­go. Głów­nym czyn­ni­kiem ry­zy­ka za­cho­ro­wa­nia jest za­ka­że­nie HIV, a pneu­mo­cy­sto­za sta­no­wi naj­częst­szą przy­czy­nę za­pa­le­nia płuc i zgo­nu u cho­rych na AIDS. Ry­zy­ko cho­ro­by jest rów­nież zwięk­szo­ne w bia­łacz­kach i chło­nia­kach oraz w in­nych sta­nach im­mu­no­su­pre­sji. Le­cze­nie za­pa­le­nia płuc wy­wo­ła­ne­go przez Pneu­mo­cy­stis ji­ro­ve­ci po­le­ga na do­żyl­nym za­sto­so­wa­niu ko­try­mok­sa­zo­lu (15 mg/kg/24h try­me­to­pry­mu i 75 mg/kg/24h sul­fa­me­tok­sa­zo­lu) w 3 daw­kach po­dzie­lo­nych, przez 21 dni. U pa­cjen­tów, któ­rzy nie to­le­ru­ją kotry­mok­sa­zo­lu, moż­na po­dać do­ust­nie ato­wa­kwon (2250 mg/24h), pen­ta­mi­dy­nę we wle­wie do­żyl­nym (4 mg/kg/24h) lub klin­da­my­cy­nę (800-2400 mg/24h p.o.) z pry­ma­chi­ną (15 mg/24h p.o.), rów­nież przez 3 ty­go­dnie. U cho­rych z ob­ja­wa­mi nie­wy­dol­no­ści od­de­cho­wej, u cho­rych w sta­nie cięż­kim lub umiar­ko­wa­nym, któ­re to sta­ny cha­rak­te­ry­zu­je PaO2 <70 mmHg lub róż­ni­ca pę­che­rzy­ko­wo­-wło­śnicz­ko­wa dla tle­nu P(A­-a)O2 >35 mmHg, ko­rzyst­ne mo­że być włą­cze­nie gli­ko­kor­ty­ko­ste­ro­idu (do­ust­nie pred­ni­zo­nu 40 mg 2 ra­zy dzien­nie od 1 do 5 dnia, po­tem 20 mg 2 ra­zy dzien­nie od 6 do 10 dnia, a na­stęp­nie 20 mg od 11 do 21 dnia te­ra­pii).


Kon­sul­ta­cja: prof. dr hab. med. Je­rzy Ko­ziel­ski

9. Ozna­cza­nie he­mo­glo­bi­ny gli­ko­wa­nej (HbA1c) u cho­rych na cu­krzy­cę po­win­no być wy­ko­ny­wa­ne:

A. Ru­ty­no­wo co 12 mie­się­cy

B. Ru­ty­no­wo co 3 mie­sią­ce

C. U ko­biet w cią­ży co naj­mniej raz na 6 ty­go­dni

D. U ko­biet w cią­ży co naj­mniej raz na 12 ty­go­dni

E. Co 6 mie­się­cy u pa­cjen­tów ze sta­bil­nym prze­bie­giem cho­ro­by i do­brym wy­rów­na­niem me­ta­bo­licz­nym


Wy­bierz ze­staw pra­wi­dło­wych od­po­wie­dzi:

☐1. ADE, ☐2. AC, ☐3. BDE, ☐4. BCE, ☐5. AE


He­mo­glo­bi­na gli­ko­wa­na (GHB – gli­ko­he­mo­glo­bi­na) jest pro­duk­tem po­tran­sla­cyj­ne­go, nie­en­zy­ma­tycz­ne­go przy­łą­cze­nia czą­stecz­ki glu­ko­zy do wol­nych grup ami­no­wych glo­bi­ny. W prak­ty­ce kli­nicz­nej zna­la­zło za­sto­so­wa­nie ozna­cza­nie HbA1c, któ­ra po­wsta­je przez przy­łą­cze­nie czą­stecz­ki glu­ko­zy do N­-koń­co­wej gru­py ami­no­wej łań­cu­cha β glo­bi­ny. Bło­na ko­mór­ko­wa krwi­nek czer­wo­nych jest struk­tu­rą prze­pusz­czal­ną dla glu­ko­zy, w związ­ku z tym ilość za­war­tej w nich he­mo­glo­bi­ny gli­ko­wa­nej od­zwier­cie­dla stę­że­nie glu­ko­zy we krwi w cią­gu po­prze­dza­ją­cych 120 dni (pra­wi­dło­wy czas ży­cia ery­tro­cy­tów). HbA1c jest re­tro­spek­tyw­nym wskaź­ni­kiem gli­ke­mii oraz czyn­ni­kiem ry­zy­ka roz­wo­ju prze­wle­kłych po­wi­kłań cu­krzy­cy, a utrzy­mu­ją­ce się przez dłuż­szy czas jej nad­mier­ne po­zio­my wska­zu­ją na ko­niecz­ność in­ten­sy­fi­ka­cji te­ra­pii. Zgod­nie z wy­tycz­ny­mi Pol­skie­go To­wa­rzy­stwa Dia­be­to­lo­gicz­ne­go ozna­cza­nie he­mo­glo­bi­ny gli­ko­wa­nej u cho­rych na cu­krzy­cę na­le­ży ru­ty­no­wo wy­ko­ny­wać co 3 mie­sią­ce, a u ko­biet w cią­ży co naj­mniej raz na 6 ty­go­dni. U cho­rych z do­brym wy­rów­na­niem me­ta­bo­licz­nym i sta­bil­nym prze­bie­giem cho­ro­by ozna­cze­nia moż­na wy­ko­ny­wać co 6 mie­się­cy.


Kon­sul­ta­cja: dr hab. med. Da­riusz Mo­czul­ski

10. Wskaż praw­dzi­we stwier­dze­nia do­ty­czą­ce cho­ro­by Behçeta:

A. Jest ukła­do­wym za­pa­le­niem na­czyń żyl­nych i tęt­ni­czych o du­żym, śred­nim i ma­łym prze­kro­ju

B. Czę­sto pierw­szy­mi ob­ja­wa­mi cho­ro­by są nie­bo­le­sne afty i owrzo­dze­nia na bło­nie ślu­zo­wej ja­my ust­nej

C. U oko­ło po­ło­wy cho­rych wy­stę­pu­je nie­sy­me­trycz­ne za­pa­le­nie sta­wów, z obec­no­ścią de­for­ma­cji i nad­że­rek w ob­ra­zie ra­dio­lo­gicz­nym

D. W ba­da­niach la­bo­ra­to­ryj­nych stwier­dza się u więk­szo­ści cho­rych obec­ność prze­ciw­ciał c­-AN­CA w su­ro­wi­cy

E. W le­cze­niu zmian skór­no­-ślu­zów­ko­wych i ocznych szcze­gól­nie przy­dat­na jest kol­chi­cy­na


Wy­bierz ze­staw pra­wi­dło­wych od­po­wie­dzi:

☐1. AE, ☐2. BCD, ☐3. ABC­DE, ☐4. AB­CE, ☐5. ABC


Cho­ro­ba Behçeta to ukła­do­we za­pa­le­nie na­czyń każ­de­go ka­li­bru o nie­zna­nej etio­lo­gii. Wy­stę­pu­je naj­czę­ściej w kra­jach ba­se­nu Mo­rza Śród­ziem­ne­go, szcze­gól­nie w Tur­cji i Ira­nie. Cho­ru­ją głów­nie oso­by w wie­ku 20-40 lat, czę­ściej męż­czyź­ni. Pierw­szy­mi ob­ja­wa­mi cho­ro­by są za­zwy­czaj bar­dzo bo­le­sne afty i owrzo­dze­nia na bło­nie ślu­zo­wej ja­my ust­nej, któ­re go­ją się sa­mo­ist­nie w cią­gu 1-3 ty­go­dni. Po­dob­ne zmia­ny wy­stę­pu­ją rów­nież wo­kół na­rzą­dów płcio­wych. Na skó­rze mo­gą po­ja­wiać się owrzo­dze­nia, ru­mień gu­zo­wa­ty, wy­kwi­ty grud­ko­wo­-krost­ko­we i trą­dzi­ko­po­dob­ne. U oko­ło po­ło­wy cho­rych do­cho­dzi do nie­sy­me­trycz­ne­go za­pa­le­nia sta­wów, naj­czę­ściej ko­la­no­wych, bez obec­no­ści de­for­ma­cji i nad­że­rek w ba­da­niu RTG. Zmia­ny w na­rzą­dzie wzro­ku (za­pa­le­nie bło­ny na­czy­nio­wej, za­pa­le­nie na­czyń siat­ków­ki) wy­stę­pu­ją u więk­szo­ści cho­rych i mo­gą pro­wa­dzić do roz­wo­ju ja­skry, za­ćmy, a na­wet utra­ty wzro­ku. W ba­da­niach la­bo­ra­to­ryj­nych nie stwier­dza się spe­cy­ficz­nych nie­pra­wi­dło­wo­ści. W le­cze­niu zmian skór­no­-ślu­zów­ko­wych, ocznych i ar­tral­gii szcze­gól­nie efek­tyw­na jest kol­chi­cy­na. Sto­su­je się rów­nież gli­ko­kor­ty­ko­ste­ro­idy, ta­kro­li­mus, dap­son i an­ty­bio­ty­ki miej­sco­wo. Je­śli zmia­ny są cięż­kie moż­na wdro­żyć in­ter­fe­ron α, me­to­trek­sat lub ta­li­do­mid. W roz­wi­ja­ją­cych się zmia­nach ocznych, a tak­że w za­ję­ciu na­rzą­dów we­wnętrz­nych po­le­ca­na jest aza­tio­pry­na i cy­klo­spo­ry­na.


Kon­sul­ta­cja: prof. dr hab. med. Eu­ge­niusz Ba­ran