Spis treści
- 1. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące czynnika reumatoidalnego:
- 2. Który spośród glikokortykosteroidów wziewnych jest uważany za najbezpieczniejszy w leczeniu astmy u kobiet w ciąży?
- 3. Które stwierdzenia dotyczące pierwotnej glukozurii nerkowej są prawdziwe?
- 4. W chłoniaku Hodgkina najczęściej dochodzi do zajęcia węzłów chłonnych:
- 5. Które stwierdzenia dotyczące dławicy Prinzmetala są nieprawdziwe?
- 6. Wskazaniami do leczenia zakażenia Helicobacter pylori są:
- 7. Prawdą jest, że pseudonadciśnienie tętnicze:
- 8. Tężyczka normokalcemiczna może być wywołana przez:
- 9. Ryzyko nawrotów reakcji ogólnoustrojowej po zakończeniu immunoterapii swoistej na jad (VIT) jest zwiększone w przypadku:
- 10. Które stwierdzenia dotyczące żywienia enteralnego w chorobach nowotworowych są prawdziwe?
Dobre przygotowanie się do egzaminu specjalizacyjnego z tak obszernego działu medycyny, jakim są choroby wewnętrzne, jest zadaniem trudnym. Na egzaminach zdarzają się pytania dotyczące zagadnień, w przypadku których konieczna jest znajomość najnowszych publikacji, gdyż wiedza podręcznikowa nie daje pewności wyboru prawidłowej odpowiedzi. Ważne jest jednak nie tylko przyswajanie stale aktualizowanej wiedzy, lecz
także umiejętność rozwiązywania testów. Chcąc pomóc czytelnikom w dobrym przygotowaniu się do sprawdzianu, co miesiąc publikujemy pytania testowe, których forma jest bardzo zbliżona do pytań egzaminacyjnych. Przy każdym z pytań zamieszczamy konsultowany przez wybitnego specjalistę opis, który powinien pozwolić na znalezienie prawidłowej odpowiedzi. Zagadnienia, do których ułożone są pytania, zostały nadesłane przez czytelników. Propozycje kolejnych tematów, które zdaniem Państwa warto zamieścić w repetytorium, prosimy nadsyłać na adres: repetytorium@medical-tribune.pl
1. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące czynnika reumatoidalnego:
A. Jest autoprzeciwciałem skierowanym przeciwko domenie CH2 i CH3 regionu Fc immunoglobuliny klasy M (IgM)
B. Występuje najczęściej w klasie IgG
C. U chorych na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) wcześniej pojawia się w surowicy krwi niż w płynie stawowym
D. Jego wysokie miano prognozuje ciężki przebieg RZS
E. Może być obecny nawet u 25% zdrowej populacji po 70 r.ż.
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. ABCDE, ☐2. CDE, ☐3. BDE, ☐4. AC, ☐5. DE
Czynnik reumatoidalny (RF – rheumatoid factor) jest autoprzeciwciałem skierowanym przeciwko domenie CH2 i CH3 regionu Fc immunoglobuliny klasy G. Najczęściej jest obecny w klasie IgM, chociaż może także występować w klasie IgG, IgE i IgA. RF pojawia się wcześniej w płynie stawowym niż w surowicy krwi, a jego stwierdzenie nie jest równoznaczne z rozpoznaniem reumatoidalnego zapalenia stawów. Występuje on u około 80% chorych na RZS, jednak jego swoistość jest niska. Jednostkami chorobowymi, w przebiegu których również wykrywa się obecność RF są: inne choroby tkanki łącznej, przewlekłe zapalne choroby wątroby i płuc, nowotwory oraz zakażenia. Miano RF prognozuje ciężki przebieg RZS, ale nie koreluje z aktywnością choroby i dlatego w polskich (i międzynarodowych) standardach postępowania nie zaleca się jego powtarzania. Czynnik reumatoidalny w niskim mianie można wykazać u 1-2% zdrowej populacji. Częstość jego występowania wzrasta z wiekiem – u osób powyżej 70 r.ż. RF można stwierdzić nawet u 25% populacji.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Witold Tłustochowicz
2. Który spośród glikokortykosteroidów wziewnych jest uważany za najbezpieczniejszy w leczeniu astmy u kobiet w ciąży?
☐1. Flutykazon
☐2. Dipropionian beklometazonu
☐3. Budezonid
☐4. Cyklezonid
☐5. Pirośluzan mometazonu
Najważniejszym celem leczenia astmy u kobiet w ciąży jest zapobieganie zaostrzeniom choroby, które mogą prowadzić do niedotlenienia płodu. Można to osiągnąć przez dążenie do uzyskania i utrzymania prawidłowej czynności wentylacyjnej płuc. Glikokortykosteroidy wziewne są bezwzględnie zalecane u ciężarnych, jeżeli stopień kontroli astmy wymaga ich stosowania. Zmniejszają one ryzyko napadu astmy i kolejnej hospitalizacji związanej z zaostrzeniem choroby. Najbezpieczniejszym i najbardziej polecanym glikokortykosteroidem wziewnym stosowanym w leczeniu astmy u kobiet w ciąży jest budezonid, który został zaklasyfikowany do kategorii bezpieczeństwa B wg FDA. Odnośnie budezonidu istnieje najwięcej badań retrospektywnych potwierdzających bezpieczeństwo jego stosowania w omawianej grupie chorych. Nie ma jednak dowodów na to, że inne glikokortykosteroidy wziewne są mniej bezpieczne – jeśli zapewniały dobrą kontrolę astmy przed ciążą, można kontynuować ich stosowanie.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Jerzy Kozielski
3. Które stwierdzenia dotyczące pierwotnej glukozurii nerkowej są prawdziwe?
A. Jest dziedziczona wyłącznie jako cecha autosomalna recesywna
B. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć cukrzycę
C. Zazwyczaj towarzyszy jej wielomocz
D. Nie prowadzi do rozwoju przewlekłej niewydolności nerek
E. Wymaga leczenia doustnymi lekami hipoglikemizującymi
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. BD, ☐2. ABCD, ☐3. BCE, ☐4. ABD, ☐5. DE
Pierwotna glukozuria nerkowa należy do tubulopatii i jest rzadkim zaburzeniem czynności cewek nerkowych. Schorzenie polega na wrodzonym izolowanym upośledzeniu zwrotnego wchłaniania glukozy w cewce bliższej, co prowadzi do wydalania glukozy z moczem przy prawidłowej lub nawet obniżonej glikemii. Choroba jest dziedziczona autosomalnie recesywnie lub dominująco. Najczęściej wykrywana jest przypadkowo, gdyż poza glukozurią nie występują żadne inne objawy. Pierwotna glukozuria nerkowa nie ma znaczenia klinicznego, ponieważ dobowa utrata glukozy z moczem rzadko przekracza 20 g. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć cukrzycę, dokonując pomiaru glikemii na czczo i po obciążeniu glukozą. Choroba nie prowadzi do rozwoju cukrzycy ani pogorszenia czynności nerek i nie wymaga leczenia.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Andrzej Więcek
4. W chłoniaku Hodgkina najczęściej dochodzi do zajęcia węzłów chłonnych:
☐1. Szyjnych
☐2. Pachowych
☐3. Śródpiersia
☐4. Pachwinowych
☐5. Zaotrzewnowych
U 95% chorych z chłoniakiem Hodgkina stwierdza się niebolesne powiększenie obwodowych węzłów chłonnych, które niekiedy zrastają się w guzowate pakiety. Mogą temu towarzyszyć objawy ogólne, takie jak: gorączka, nocne poty i spadek masy ciała. Niektórzy chorzy skarżą się na świąd skóry, który obecnie nie jest zaliczany do objawów ogólnych choroby. Zajęcie węzłów chłonnych szyjnych jest najczęstsze i występuje u 60-80% chorych. Powiększenie węzłów chłonnych pachowych i śródpiersia można stwierdzić u 5-20% chorych, a węzłów poniżej przepony – pachwinowych i zaotrzewnowych – u 10%. Przy współistnieniu dużych zmian w śródpiersiu często występuje kaszel i duszność, a w skrajnych przypadkach zespół żyły głównej górnej. Postaci pozawęzłowe chłoniaka Hodgkina należą do rzadkości i stwierdza się je w około 5% przypadków.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Wiesław Jędrzejczak
5. Które stwierdzenia dotyczące dławicy Prinzmetala są nieprawdziwe?
A. Istotę choroby stanowi skurcz tętnicy nasierdziowej bez organicznych zmian w jej ścianie
B. Dużą rolę w wywołaniu skurczu tętnicy wieńcowej odgrywa palenie papierosów
C. Typowy ból dławicowy występuje w spoczynku, zwłaszcza w godzinach nocnych i nad ranem
D. W badaniu EKG u wszystkich chorych stwierdza się uniesienie odcinków ST w czasie trwania bólu
E. Leki b-adrenolityczne są użyteczne w kontrolowaniu epizodów bólów spoczynkowych
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. ABCDE, ☐2. ADE, ☐3. BC, ☐4. BDE, ☐5. ACD
Dławica Prinzmetala (odmienna, naczynioskurczowa) jest postacią choroby wieńcowej, której istotę stanowi skurcz jednej z tętnic wieńcowych (najczęściej prawej) w jej nasierdziowym odcinku, bardzo często współistniejący z obecnością w jej ścianie blaszki miażdżycowej o zróżnicowanej istotności hemodynamicznej. Szczególną rolę w wywołaniu skurczu tętnicy wieńcowej odgrywa ekspozycja na dym tytoniowy, ale mogą do niego również prowadzić: stres, hiperwentylacja, hipotermia, zaburzenia elektrolitowe, stosowanie cyklofosfamidu i 5-fluorouracylu oraz zażycie kokainy. Epizody bólowe pojawiają się najczęściej we wczesnych godzinach rannych, są zwykle nasilone i mogą wybudzać pacjenta ze snu. Typową nieprawidłowością stwierdzaną w zapisie EKG wykonanym w czasie trwania bólu jest samoistnie ustępujące uniesienie odcinków ST. U części chorych może jednak występować obniżenie odcinków ST lub można nie stwierdzić żadnych elektrokardiograficznych nieprawidłowości. Leczenie dławicy odmiennej polega na stosowaniu antagonistów wapnia w dużych dawkach i długodziałających azotanów. Leki β-adrenolityczne są przeciwwskazane, gdyż mogą wywołać skurcz tętnicy wieńcowej. Bardzo istotne znaczenie ma również zaprzestanie palenia papierosów.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Jarosław Kasprzak
6. Wskazaniami do leczenia zakażenia Helicobacter pylori są:
A. Niewyjaśniona niedokrwistość z niedoboru żelaza
B. Stan po resekcji żołądka z powodu raka
C. Samoistna plamica małopłytkowa
D. Chłoniak żołądka typu MALT
E. Zanikowe zapalenie żołądka
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. BDE, ☐2. AC, ☐3. ABDE, ☐4. ABCDE, ☐5. BCDE
Zgodnie z aktualnymi wytycznymi Maastricht III i ustaleniami Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii wskazaniami do leczenia zakażenia Helicobacter pylori są: choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy (aktywna, nieaktywna i powikłana), chłoniak żołądka typu MALT, zanikowe zapalenie żołądka, stan po resekcji żołądka z powodu raka, posiadanie krewnych I stopnia chorych na raka żołądka, dyspepsja niediagnozowana lub czynnościowa, długotrwałe leczenie inhibitorami pompy protonowej oraz planowane dłuższe leczenie niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. Poza tym wytyczne wymieniają dwa nowe wskazania do leczenia eradykacyjnego: niewyjaśnioną niedokrwistość z niedoboru żelaza związaną z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka wywołanym infekcją Helicobacter pylori oraz samoistną plamicę małopłytkową. Zakażenie można również leczyć na wyraźne życzenie pacjenta.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Andrzej Dąbrowski
7. Prawdą jest, że pseudonadciśnienie tętnicze:
A. Jest związane ze stwardnieniem ściany tętnicy, której nie można wystarczająco ucisnąć mankietem ciśnieniomierza
B. Zwykle dotyczy ciśnienia rozkurczowego
C. Jest wskazaniem do pomiaru ciśnienia tętniczego metodą bezpośrednią (krwawą)
D. Występuje najczęściej w wieku średnim
E. Można rozpoznać, wykonując manewr Oslera
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. ABCDE, ☐2. ABCE, ☐3. ACE, ☐4. CE, ☐5. BCDE
Pseudonadciśnienie tętnicze jest bardzo rzadkim zjawiskiem i spotykane jest najczęściej u osób w podeszłym wieku. Jest ono spowodowane stwardnieniem ściany tętnicy, która nie poddaje się wystarczającemu uciskowi mankietem ciśnieniomierza. Odczyt wartości ciśnienia tętniczego jest w związku z tym wyższy od rzeczywistego ciśnienia panującego w świetle tętnicy. Nieprawidłowy odczyt dotyczy wartości ciśnienia skurczowego. Rozpoznanie pseudonadciśnienia tętniczego umożliwia wykonanie manewru Oslera. Objaw Oslera jest dodatni, gdy wyczuwa się tętno na tętnicy promieniowej podczas uciśnięcia tętnicy ramiennej mankietem ciśnieniomierza napompowanym powyżej wartości ciśnienia skurczowego. W celu weryfikacji wartości ciśnienia tętniczego można dokonać pomiaru metodą pletyzmograficzną z palca, a złotym standardem jest pomiar bezpośredni – metodą krwawą.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Tomasz Grodzicki
8. Tężyczka normokalcemiczna może być wywołana przez:
A. Hiperkaliemię
B. Napad histerii
C. Wymioty i biegunkę
D. Stosowanie diuretyków pętlowych
E. Hipermagnezemię
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. AE, ☐2. ABD, ☐3. ABCDE, ☐4. BCD, ☐5. CDE
Tężyczka charakteryzuje się drętwieniami i symetrycznymi, bolesnymi skurczami tonicznymi mięśni kończyn i twarzy, które przebiegają z zachowaniem świadomości. Tężyczki możemy podzielić na hipokalcemiczne (niedoczynność przytarczyc, niedobór witaminy D, wpływ niektórych leków) i normokalcemiczne. Najczęstszą przyczyną tężyczki normokalcemicznej jest zasadowica oddechowa spowodowana psychogenną hiperwentylacją (napad histerii, napad nerwicowy, stany lękowe). Nadpobudliwość płytki nerwowo-motorycznej, prowadząca do wystąpienia objawów tężyczki, może również wynikać z innych zaburzeń elektrolitowych (hipomagnezemia, hipokaliemia). Stosowanie diuretyków pętlowych, nadużywanie preparatów alkalizujących, a także wymioty i biegunka mogą być przyczyną alkalozy metabolicznej i prowokować wystąpienie tężyczki.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Wojciech Zgliczyński
9. Ryzyko nawrotów reakcji ogólnoustrojowej po zakończeniu immunoterapii swoistej na jad (VIT) jest zwiększone w przypadku:
☐1. Dzieci w porównaniu z dorosłymi
☐2. Uczulenia na jad osy w porównaniu z uczuleniem na jad pszczoły miodnej
☐3. Współistnienia atopii
☐4. Chorych z ciężką reakcją ogólnoustrojową przed VIT
☐5. Wszystkie odpowiedzi są poprawne
Ryzyko nawrotów reakcji ogólnoustrojowej po zakończeniu immunoterapii swoistej na jad jest zwiększone w przypadku: dorosłych w porównaniu z dziećmi, uczulenia na jad pszczoły miodnej w porównaniu z uczuleniem na jad osy, chorych z ciężką reakcją ogólnoustrojową przed VIT, chorych z reakcją ogólnoustrojową w trakcie leczenia VIT (po podaniu szczepionki lub ponownym użądleniu), 3-letniego leczenia VIT w porównaniu z leczeniem 5-letnim, zwiększonego stężenia tryptazy w surowicy, mastocytozy i silnie dodatnich wyników testów skórnych w chwili zakończenia VIT. Ryzyko nawrotów nie ma związku z płcią, współistnieniem atopii oraz obecnością swoistych IgE i IgG dla jadu owadów w chwili zakończenia VIT. Ujemny wynik testu śródskórnego ze stężeniem jadu 1 µg/ml w połączeniu z nieobecnością swoistych dla jadu przeciwciał IgE jest związany ze znamiennie mniejszym ryzykiem nawrotów.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Anna Bodzenta-Łukaszyk i prof. dr hab. med. Barbara Rogala
10. Które stwierdzenia dotyczące żywienia enteralnego w chorobach nowotworowych są prawdziwe?
A. Leczenie żywieniowe powinno być wdrożone, gdy przewidywana przerwa w przyjmowaniu pokarmów przez chorego wynosi >7 dni
B. W trakcie chemioterapii należy rutynowo stosować żywienie enteralne
C. Wpływ leczenia żywieniowego na wzrost i progresję nowotworu został udowodniony w wielu badaniach klinicznych
D. Żywienie enteralne powinno być kontynuowane dopóty, dopóki nie rozpoczęła się jeszcze faza umierania chorego
E. U chorych na nowotwory poddawanych dużym operacjom w obrębie jamy brzusznej nie zaleca się przedoperacyjnego żywienia enteralnego, jeśli ich stan odżywienia jest dobry
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. ABCDE, ☐2. ABDE, ☐3. BCD, ☐4. BE, ☐5. AD
Leczenie żywieniowe u chorych na nowotwór należy rozpocząć w przypadku stwierdzenia niedożywienia bądź gdy przewidywana przerwa w przyjmowaniu pokarmów wynosi >7 dni lub gdy spodziewana jest niedostateczna podaż pokarmów przez >10 dni. Nie ma żadnych wiarygodnych danych na to, że stosowanie żywienia enteralnego wpływa na wzrost i progresję nowotworu. Nie uważa się, aby rutynowe stosowanie żywienia enteralnego w trakcie chemioterapii było korzystne, gdyż nie ma ono wpływu na odpowiedź nowotworu na takie leczenie ani na jego działania niepożądane. Wszyscy chorzy na nowotwór, niezależnie od ich stanu odżywienia, powinni otrzymać żywienie enteralne przez 5-7 dni przed planowanym dużym zabiegiem operacyjnym w obrębie jamy brzusznej. Żywienie enteralne należy prowadzić dopóty, dopóki chory wyraża zgodę na takie postępowanie i dopóki nie rozpoczęła się jeszcze faza umierania.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Cezary Szczylik
Następny artykuł: